№21: Знак прысутнасці

№21: Знак прысутнасці

Мы прысвячаем новы нумар “ПрайдзіСвета” феномену сувязі літаратуры і гомасэксуальнасці, альбо, кажучы мовай ХХІ стагоддзя, сувязі літаратуры і ЛГБТК. Ці застаецца літаратура літаратурай, калі адкрывае нам сусвет цялеснасці, сэксуальнасці, інтымнасці? Чаму беларуская літаратура моцная ў апісанні вайны і такая бездапаможная, стэрыльная ў апісанні цялеснасці і сэксуальнасці? Ці існуе беларуская ЛГБТК-літаратура? На гэтыя і іншыя пытанні можна будзе знайсці адказы ў нумары

Чытаць далей

Павел Шыдэл

Песня пра цудоўную выспу Туле

Вершы

Пераклад з польскай Альгерд Бахарэвіч
Песня пра цудоўную выспу Туле
(Pieśń o wspaniałej wyspie Thule)
 
шмат хто казаў і ў песнях спяваў што ў краі
Акіяну Заходняга недзе за выспамі да якіх не даплыў
шчэ ніводзін гандлёвы рыбацкі ні нават вайсковы
карабель там ляжыць жаданая Туле край дзе кожны шчаслівы
а ў рэках цякуць мёд і віно
 
але нават там сяляне з азызлымі тварамі і шырокімі як
вароты стадолы плячыма йдуць пасля сонца ўзыходу
у поле каб да сёмага поту араць непакорлівую зямлю
кідаючы ў яе зерне а потым доўга і цярпліва ўзносіць
малітвы сваім капрызлівым боствам і чакаць багатага
ураджаю якога ім не хапае ніколі да наступнага
жніва
 
рыбакі падобныя да тых што з Пернамбука Бангладэш або
з Эгейскага мора ў сваіх маленькіх чаўнах
штодня выплываюць на ловы каб надвячоркам
з пахілымі галовамі зашываць і сушыць старыя
зношаныя сеткі якія магчыма заўтра напоўняцца да краёў
паважнымі палтусам камбалай і траскою
 
пастухі адганяючы зграі ваўкоў згаладнелых вядуць
статкі худыя што ўсё бляюць далей і далей ад загонаў
туды дзе трава шчэ не высахла аж на іншы суворы
бок стромых гор
 
нават купцы якім кожны зайздросціць раз-пораз
рабаўнікоў сустракаюць і ледзьве жыццё захаваўшы
страчваюць цэлы прыбытак
 
і толькі ўвечары часам бывае ўсе запрашаюць на танцы
баб сваіх тоўстых і потных вялікіх як боханы хлеба
цвёрдымі лапамі іх за шырокія сцёгны хапаюць і п’яныя ў рытме
віруюць потым з галовамі бы ў тумане да хатаў вяртаюцца страшных
партыю новых пысаў пладзіць як мага хутчэй як мага непрыкметней
каб выжыць
 
і адзін толькі дурань вясковы без пэўных заняткаў
такіх каб жыццё мела сэнс хаця б нейкі сядзіць і складае новую песню
пра Туле пра выспу цудоўную дзе кожны шчаслівы і ў рэках цякуць
мёд і віно
 
 
 
Веру
(Wierzę)
 
Айцу
 
Ты зусім не глядзіш
на нас
з Гары
веру што як і раней ты прыходзіш
да мяне
а я заняты —
грувашчу прадметы
і словы
я рэдка маю час
на шчырыя размовы
тады ты сядаеш
на край стала
і сваёй маленькаю голкай
цыруеш мой залатаны
лёс
здымаеш з нас
меркі
маркоцішся
што новы дзень не будзе добра сядзець
часам уначы
мяне будзіць Твой стары
Зінгер
і тады я размаўляю
з духамі
з Табой
 
 
 
***
(w osiemdiesiątym pierwszym)
 
у восемдзесят першым
 
незадоўга да выпускнога
вуліцамі нашага мястэчка зноў ехалі танкі
 
з тае пары
апроч
вечна дэфіцытнай каўбасы
цукру ботаў
і яшчэ некалькіх падставовых рэчаў
да чаго мы былі ўжо прызвычаеныя
не было таксама лекцый
спатканняў з прыяцелямі
суботніх вестэрнаў
 
зноў
зрабіўся прыдатным бацькаў стары прымач
гэта дзякуючы яму
белай алейнай фарбай
я напісаў на сцяне
свой першы лозунг
пратэсту
 
 
 
***
(Marek grał na kościelnych dzwonach)
 
Марэк граў на касцельных званах
найпрыгажэйшыя мелодыі
Бог
які пашкадаваў яму іншых талентаў
неўзабаве зарыентаваўся
і даў Марэку апантанасць
ды вялікія біцэпсы
каб пацягаўшы за вяроўку
ён мог быць шчаслівым
 
па волі Нячыстага
Марэка замяніла
электрычнасць
і званы
цяпер без душы
Пераклад з польскай – Альгерд Бахарэвіч © 2017

Чытайце таксама

Ізі Харык

Ізі Харык

Беларускі габрэйскі ідышамоўны паэт

Сельма Лагерлёф

Сельма Лагерлёф

Шведская пісьменніца, першая жанчына, якая атрымала Нобелеўскую прэмію па літаратуры

Дайва Чапаўскайтэ

Дайва Чапаўскайтэ

Літоўская паэтка, аўтарка драматычных твораў.

Жорж Санд

Жорж Санд

Французская пісьменніца

561