№21: Знак прысутнасці

№21: Знак прысутнасці

Мы прысвячаем новы нумар “ПрайдзіСвета” феномену сувязі літаратуры і гомасэксуальнасці, альбо, кажучы мовай ХХІ стагоддзя, сувязі літаратуры і ЛГБТК. Ці застаецца літаратура літаратурай, калі адкрывае нам сусвет цялеснасці, сэксуальнасці, інтымнасці? Чаму беларуская літаратура моцная ў апісанні вайны і такая бездапаможная, стэрыльная ў апісанні цялеснасці і сэксуальнасці? Ці існуе беларуская ЛГБТК-літаратура? На гэтыя і іншыя пытанні можна будзе знайсці адказы ў нумары

Чытаць далей

Войцех Кучак (Wojciech Kuczok)

1972 -

Войцех Кучак
Польскі празаік, паэт, сцэнарыст, кінакрытык, спелеолаг. Нарадзіўся 18 кастрычніка 1972 году ў Хожаве, дзе жыве і сёння. Скончыў ІІІ Ліцэй імя Стэфана Баторыя ў Хожаве, да гэтага наведваў І Ліцэй імя Юльюша Славацкага, з якога быў выключаны. Вышэйшую адукацыю атрымаў у Сілезскім універсітэце (Катавіцы), пазней абараніў доктарскую дысертацыю па фільмазнаўстве ў Ягелонскім універсітэце ў Кракаве.

Працаваў у перыядычных выданнях Tygodnik powszechny, Res Publika Nowa, Kino.

Спачатку займаўся перадусім паэтычнай творчасцю і навелістыкай. Як паэт у 1990-я быў звязаны з сілезскай паэтычнай групай Na Dziko, дэбютаваў зборнікам вершаў “Самавітыя аповеды” (Opowieści samowite, 1996), аднак у хуткім часе аддаў перавагу пісанню прозы. Ужо два першыя зборнікі апавяданняў — “Пачутыя аповеды” (Opowieści słychane, 1999) і “Шкілетніцы” (Szkieleciarki, 2002) — прынеслі Кучаку прызнанне крытыкі і цікавасць чытачоў, а таксама тытул аднаго з найбольш перспектыўных аўтараў маладога пакалення. У апавяданнях Кучака з першых двух зборнікаў высока ацэньвалася перадусім майстэрскае карыстанне мовай, зварот да стылізацыі, “моўны слых”, які дазволіў аўтару свабодна чэрпаць з розных пластоў мовы, інтэртэкстуальнасць і стройнасць кампазіцыі — усе гэтыя рысы даюць падставу параўноўваць апавяданні Кучака з празаічнай творчасцю Вітальда Гамбровіча. Ужо ў гэтых апавяданнях Кучак выразна акрэсліў кола тэмаў, якія будуць цікавіць яго па сённяшні дзень: пісьменнік ахвотна парушае бытавыя і грамадскія табу, пішучы пра гвалт у сям’і і разнастайныя траўмы, якія нараджаюцца ў адносінах паміж мужчынам і жанчынай, пра пакуты персанажаў, якія не могуць прыйсці да згоды са светам і з самімі сабой. Так, напрыклад, тэма траўматычных стасункаў паміж бацькам і сынам закранаецца ў найлепшай, на думку крытыкаў, кнізе Кучака — рамане “Поскудзь” (Gnój, 2003), за які пісьменнік атрымаў узнагароду часопіса Polityka (Paszport Polityki, 2003), літаратурную прэмію Nike (2004) і прэмію “Кракаўская кніга месяца” (сакавік 2004). У наступным зборніку пад назвай “Зданягляд” (Widmokrąg, 2004), раманах “Соннасць” (Senność, 2008) і “Змовы. Прыгоды ў Татрах” (Spiski. Przygody tatrzańskie, 2010) Кучак адыходзіць ад стылізацыі і інтэртэкстуальнасці, але не змяняе звыклага для сябе кола пытанняў.

Важнае месца ў творчым даробку Войцеха Кучака займаюць кінасцэнары, якія пісьменнік стварае на аснове сваёй прозы. Аўтар напісаў сцэнары да фільмаў “Палосы” (Pręgi, 2004, Гран-пры на Фестывалі польскіх мастацкіх фільмаў) і “Соннасць” (2008) — у абодвух выпадках у рэжысуры Магдалены Пекаж. Кучок не толькі бярэ ўдзел у стварэнні фільмаў, але і піша эсэ пра кінематограф: “Гэтае пякельнае кіно” (To piekielne kino, 2006) і “Мае праекцыі” (Moje projekcje, 2009).

Акрамя кінематографа Войцех Кучак паспяхова супрацоўнічае з тэатрам: ягоная монадрама “Доктар Хаўст” (рэжысёр Магдалена Пекаж, прэм’ера адбылася ў 2005 годзе) у выкананні Міхала Жаброўскага гралася больш за 100 разоў у варшаўскім Тэатры Studio і на іншых польскіх сцэнах.

Чытайце таксама

Роберт Рос

Роберт Рос

Ангельскі мастацтвазнаўца і літаратурны крытык канадскага паходжання, сябра Оскара Ўайлда

Жузэ Эдуарду Агуалуза

Жузэ Эдуарду Агуалуза

Ангольскі партугальскамоўны пісьменнік, журналіст, выдавец

Уладзімір Арлоў

Уладзімір Арлоў

Беларускі гісторык, празаік, эсэіст, паэт, папулярызатар гісторыі

Готфрыд Аўгуст Бюргер

Готфрыд Аўгуст Бюргер

365