№21: Знак прысутнасці

№21: Знак прысутнасці

Мы прысвячаем новы нумар “ПрайдзіСвета” феномену сувязі літаратуры і гомасэксуальнасці, альбо, кажучы мовай ХХІ стагоддзя, сувязі літаратуры і ЛГБТК. Ці застаецца літаратура літаратурай, калі адкрывае нам сусвет цялеснасці, сэксуальнасці, інтымнасці? Чаму беларуская літаратура моцная ў апісанні вайны і такая бездапаможная, стэрыльная ў апісанні цялеснасці і сэксуальнасці? Ці існуе беларуская ЛГБТК-літаратура? На гэтыя і іншыя пытанні можна будзе знайсці адказы ў нумары

Чытаць далей

Дэса Мук (Desa Muck)

1955 -

Дэса Мук
Славенская акторка, тэлевядоўца, публіцыст і дзіцячая пісьменніца. Нарадзілася 29 жніўня 1955 у Любляне. Навучанне не прыносіла ёй ніякай радасці, і Дэса заўсёды ветліва збягала са школы, калі толькі гэта атрымлівалася; найлепшым жа часам былі канікулы. Перад тым як пачаць пісаць яна паспрабавала сябе ў многіх прафесіях, спачатку як памочніца выхавацелькі ў дзіцячым садку, потым як апякунка псіхічна хворых дзяцей. Працавала чарцёжніцай на будаўнічым прадпрыемстве, паспрабавала сябе ў якасці акторкі ў фільмах, тэатральных пастаноўках, а таксама 7 гадоў была тэлевядоўцай разам з Марыё Галунічам у праграме “Зум”. Вельмі хутка Дэса Мук перайшла на вольны хлеб і дагэтуль зарабляе на жыццё пісаннем.

Як літаратар Дэса Мук вядомая сваімі апавяданнямі, фельетонамі, калонкамі, навеламі, радыёспектаклямі, таксама яна піша коміксы, сцэнары, рэкламныя тэксты. Вяла калонкі ў часопісе “Янá і Яна”. Свае найлепшыя артыкулы сабрала ў кнігах “Пасткі жыцця” (2005) і “Пасткі жыцця — 2” (2007). Рэдагавала таксама публіцыстычныя творы ў часопісе “Антэна” і дзіцячым часопісе “ПІЛ”. Найбольш вядомая яна, аднак, прозай, перадусім для дзяцей і моладзі. Аўтар больш як 60 манаграфічных публікацый.

Добра вядомыя і ўсімі любімыя яе дзіцячыя творы: “У гэты цудоўны дзень” (1992), “Пад мілым небам” (1993), “Дачка месяца”(1995), “Крэмплін” (1996), “Фантон” (1998), “Цуд у оперы” (2001), “Якога колеру свет” (2002), “Калі згубіцца чарапаха”. З 1993 году Мук піша серыю “Насамрэч шалёна…” (“Насамрэч шалёна дасканалыя”, “Насамрэч шалёна славутыя”, “Шалёна сур’ёзна пра сэкс”, і г.д.), з 2001 — серыю “Аніца” (“Аніца і страшыдла”, “Аніца і Дзень маці”, “Аніца і зайчык”, “Аніца і вялікія праблемы” і г.д.).

Дэса Мук піша таксама творы для дарослых: раман “Паніка” (2003), “Пясочніца Бога-Дзіцяці” (2006), “Неба ў вачах жыхара Ліпіц” (2010).

Дэсе Мук належыць некалькі драматычных твораў; яе кнігі “Матыльда”, “Насамрэч шалёна ачмурэлыя” і “Насамрэч шалёна славутыя” былі інсцэніяваныя.

У сваіх творах Дэса Мук звяртаецца да праблем сучаснага грамадства, аднак гаворыць пра іх у камічным, нават саркастычным тоне. Яе героі (альбо хутчэй антыгероі) — амаль карыкатурныя, з яскравымі адмоўнымі якасцямі. Многія кнігі Мук напісаныя ад першай асобы. Яе творы, адрасаваныя падлеткам, падымаюць табуяваныя тэмы, такія як сэксуальнасць, школа, наркотыкі, нездаровае харчаванне.

У камедыі “Насамрэч шалёна ачмурэлыя” аўтарка звяртаецца да моладзевай залежнасці ад наркотыкаў. Аднак атрымліваецца, што існуе шмат тыпаў залежнасці, амаль аднолькава шкодных: напрыклад, залежнасць ад ежы, лекаў, алкаголю, тэлебачання, кампутара…

Дэсе Мук належыць думка, што літаратурная дзейнасць павінная быць такой жа працай, як усе астатнія, а літаратар павінен зарабляць не горш, чым прадстаўнікі іншых прафесій. Нягледзячы на тое, што большую частку часу пісьменніцы даводзіцца прысвячаць камерцыйным праектам, мастацкая якасць яе твораў застаецца на вышыні і пацвярджаецца ўзнагародамі ў сферы літаратуры.

1997 — Прэмія “Вячэрніца” (уручаецца часопісам “Вечар” за найлепшы славенскі твор для моладзі) за раман “Ілжывая Сузі”.

2005 — Прэмія Леўстыка за серыю “Аніца”.

2003—2006 — Серыя “Аніца”, улюбёная славенская кніжка паводле выбару маладых чытачоў.

2007 — Прэмія “Вясна” за найлепшую жаночую ролю другога плану ў фільме “Інсталяцыя кахання” на Х Фестывалі славенскіх фільмаў у Портарожы.

Чытайце таксама

Андрэй Адамовіч

Андрэй Адамовіч

Беларускі паэт, аўтар зборніка "Дзень паэзіі смерці дзень". Перакладае з украінскай

Віслава Шымборска

Віслава Шымборска

Польская паэтка, эсэістка, літаратурны крытык, перакладчыца

Станіслаў Ігнацы Віткевіч

Станіслаў Ігнацы Віткевіч

Польскі мастак, фатограф, драматург, празаік, эсэіст, філосаф, тэарэтык мастацтва. Віткацы

Томас Стэрнз Эліят

Томас Стэрнз Эліят

Амерыканска-ангельскі паэт, драматург і літаратурны крытык, прадстаўнік мадэрнізму ў паэзіі. Лічыцца адным з найвялікшых паэтаў XX ст.

450