№21: Знак прысутнасці

№21: Знак прысутнасці

Мы прысвячаем новы нумар “ПрайдзіСвета” феномену сувязі літаратуры і гомасэксуальнасці, альбо, кажучы мовай ХХІ стагоддзя, сувязі літаратуры і ЛГБТК. Ці застаецца літаратура літаратурай, калі адкрывае нам сусвет цялеснасці, сэксуальнасці, інтымнасці? Чаму беларуская літаратура моцная ў апісанні вайны і такая бездапаможная, стэрыльная ў апісанні цялеснасці і сэксуальнасці? Ці існуе беларуская ЛГБТК-літаратура? На гэтыя і іншыя пытанні можна будзе знайсці адказы ў нумары

Чытаць далей

Паўль Цэлан (Paul Celan)

1920 - 1970

Паўль Цэлан

Паўль Цэлан (сапраўднае імя — Паўль Анчэль, ням. Paul Antschel) — нямецкамоўны паэт і перакладчык, які лічыцца адным з найлепшых еўрапейскіх лірычных паэтаў пасляваеннага часу.

Нарадзіўся 23 лістапада 1920 году ў Чарнаўцах на Букавіне. Вучыўся ў нямецкамоўнай пачатковай школе, потым — у народнай іўрытамоўнай “Safah Ivriah”, затым — у дзяржаўнай румынскай гімназіі, працягваючы вывучаць іўрыт дома. У 1934 годзе паступіў у Ліцэй вялікага ваяводы Міхая, які скончыў у 1938 годзе, пасля чаго паехаў вывучаць медыцыну ў Тур (Францыя). Вярнуўшыся ў 1939 годзе ў Чарнаўцы на канікулы, ён больш не змог паехаць у Францыю і паступіў у мясцовы ўніверсітэт на аддзяленне раманістыкі.

Падчас Другой сусветнай вайны трапіў спачатку ў гета, пасля — у лагер Табарэшты каля Бузэў, дзе даведаўся пра смерць бацькоў. Цэлан знаходзіўся ў лагеры на прымусовых дарожных работах да 1944 году, пасля чаго змог вярнуцца ў Чарнаўцы. Перажытыя жахі моцна паўплывалі на далейшую творчасць Цэлана, які адчуваў віну перад бацькамі, якіх ён не ўгаварыў збегчы, каб не трапіць у лагер. Вярнуўшыся да навучання, Цэлан пачаў пісаць вершы. Да гэтага перыяду адносіцца ранняя версія “Фугі смерці” (Todesfuge) — аднаго з самых вядомых яго вершаў.

У 1945 годзе пераязджае ў Бухарэст, дзе займаецца літаратурнай і перакладчыцкай працай (перакладае на румынскую мову Тургенева, Чэхава, Лермантава, Сіманава). Уваходзіць у кола паэтаў-сюррэалістаў, у траўні 1947 году ў альманаху “Агора” ўпершыню друкуе вершы пад псеўданімам Паўль Цэлан. У тым жа годзе часопіс “Contemporanul” друкуе “Фугу смерці” ў перакладзе на румынскую Петрэ Саламона пад назвай “Танга смерці” (Tangoul Morţii).

У 1948 годзе Цэлан пераехаў у Парыж, дзе пражыў 22 гады. 20 красавіка 1970 году паэт скончыў жыццё самагубствам, кінуўшыся ў Сену з моста Мірабо.

Чытайце таксама

Ўільям Блэйк

Ўільям Блэйк

Ангельскі паэт, мастак, містык і візіянер. Апярэдзіў свой час

Вацлаў Гавал

Вацлаў Гавал

Чэшскі драматург, эсэіст, дысідэнт, першы прэзідэнт Чэшскай Рэспублікі

Станіслаў Бараньчак

Станіслаў Бараньчак

Польскі паэт, літаратуразнаўца, крытык, эсэіст, перакладчык, актыўны дзеяч Салідарнасці

Оскар Мілаш

Оскар Мілаш

Французскі паэт і літоўскі дыпламат, дзядзька Чэслава Мілаша

757