№21: Знак прысутнасці

№21: Знак прысутнасці

Мы прысвячаем новы нумар “ПрайдзіСвета” феномену сувязі літаратуры і гомасэксуальнасці, альбо, кажучы мовай ХХІ стагоддзя, сувязі літаратуры і ЛГБТК. Ці застаецца літаратура літаратурай, калі адкрывае нам сусвет цялеснасці, сэксуальнасці, інтымнасці? Чаму беларуская літаратура моцная ў апісанні вайны і такая бездапаможная, стэрыльная ў апісанні цялеснасці і сэксуальнасці? Ці існуе беларуская ЛГБТК-літаратура? На гэтыя і іншыя пытанні можна будзе знайсці адказы ў нумары

Чытаць далей

Мэры Шэлі (Mary Shelley)

1797 - 1851

Мэры Шэлі

Мэры Ўолстанкрафт Шэлі нарадзілася ў Лондане 30 жніўня 1797 году ў у сям’і вядомае феміністкі, выкладніцы і пісьменніцы Мэры Ўолстанкрафт і не менш вядомага ліберальнага філосафа, журналіста-анархіста і атэіста Ўільяма Годвіна, аўтара раманаў “Прыгоды Калеба Ўільямса”, “Сэнт-Леон”, “Флітвуд” і шэрагу п’есаў, пра якога казалі, што Мэры Шэлі – ягоны найлепшы твор. Менавіта Ўільям Годвін займаўся выхаваннем Мэры і яе сястры пасля смерці маці, пад ягоным кіраўніцтвам будучая пісьменніца атрымала добрую адукацыю і стала добра адукаванай, начытанай асобай, якая цікавілася апошнімі дасягненнямі навукі, асабліва ў галінах хіміі і фізіялогіі.

У 16 гадоў Мэры Шэлі знаёміцца з Персі Шэлі, які дзеля яе кідае сваю першую жонку Генрыету, што праз два гады заканчвае жыццё самагубствам. Яны збягаюць у Францыю, хутка вяртаюцца. Бацька Мэры Шэлі кепска ставіцца да гэтага шлюбу і на некаторы час рве з дачкой стасункі.

У 1816 годзе Мэры Шэлі знаёміцца ў Швейцарыі з Байранам, які прапануе ёй напісаць “звышнатуральны аповед”. У 1818 годзе пабачыў свет “Франкенштэйн, ці Сучасны Прамэтэй” (Frankenstein; or, The Modern Prometheus). Акрамя гэтага, Мэры Шэлі напісала і іншыя творы: “Пераўтварэнне”, “Апошні чалавек”, “Вальпегра”.

Пасля смерці мужа 8 ліпеня 1822 году ў Італіі Мэры Шэлі пераязджае ў Геную, дзе першы год жыве з Лі Хантам і яго сям’ёй і дзе часта сустракаецца з Байранам, пасля вяртаецца ў Англію. Да 1840-х гадоў яна плённа працуе як рэдактарка і пісьменніца, піша апавяданні для жаночых часопісаў, пасля смерці бацькі ў 1836 годзе рыхтуе да выдання яго лісты і мемуары згодна з яго пажаданнем у тэстаменце (хаця праца гэтая так і не была даведзеная да канца). Памерла Мэры Шэлі 1 лютага 1851 году ад злаякаснай пухліны мозгу.

У “Абацтве кашмараў” (Nightmare Abbey) Томаса Лава Пікака сярод вобразаў іншых паэтаў-рамантыкаў (Колрыджа, Саўці, Байрана, Персі Шэлі), выведзены вобраз Мэры Шэлі (пад імем Celinda Toobad). Па-свойму інтэрпрэтуе аўтар (блізкі сябар і найпершы з’едлівы крытык названых вышэй аўтараў) гісторыю кахання Персі Шэлі і той любоўны трохкутнік, адной з вяршыняў якога апынуўся паэт. Праўда, у “Абацтве кашмараў” гісторыя атрымлівае больш камічнае завяршэнне, чым яна мела ў жыцці, – галоўны герой аказваецца ні з чым, страціўшы прыхільнасць абедзвюх сваіх пасіяў (прататыпамі якіх з’яўляюцца Мэры Шэлі і Гарыет Ўэстбрук, першая жонка паэта).

Чытайце таксама

Жанна-Мары Лепрэнс дэ Бамон

Жанна-Мары Лепрэнс дэ Бамон

Французская пісьменніца і педагог, прабабуля Праспэра Мэрымэ

Павел Брыч

Павел Брыч

Чэшскі пісьменнік.

Кэралін Фаршэ

Кэралін Фаршэ

Паэт, аўтар аднаго з рэдкіх паэтычных бэстсэлераў “Краіна паміж намі”, напісанага па слядах вандроўкі ў Эль-Сальвадор падчас грамадзянскай вайны.

Аўдун Мортэнсэн

Аўдун Мортэнсэн

Нарвежскі пісьменнік і мастак.

507