№21: Знак прысутнасці

№21: Знак прысутнасці

Мы прысвячаем новы нумар “ПрайдзіСвета” феномену сувязі літаратуры і гомасэксуальнасці, альбо, кажучы мовай ХХІ стагоддзя, сувязі літаратуры і ЛГБТК. Ці застаецца літаратура літаратурай, калі адкрывае нам сусвет цялеснасці, сэксуальнасці, інтымнасці? Чаму беларуская літаратура моцная ў апісанні вайны і такая бездапаможная, стэрыльная ў апісанні цялеснасці і сэксуальнасці? Ці існуе беларуская ЛГБТК-літаратура? На гэтыя і іншыя пытанні можна будзе знайсці адказы ў нумары

Чытаць далей

Выяўленае магчымае месца нараджэння пытальніка

26 ліпеня 2011

Выяўленае магчымае месца нараджэння пытальніка
Ён не падобны да знаёмай нам закавыкі. Гэта падвойная кропка, якая нагадвае нашае двукроп'е. Знак упершыню з'яўляецца ў сірыйскай копіі Бібліі.

У даісламскі час на Блізкім Усходзе на сірыйскай мове (літаратурны варыянт арамейскай) быў створаны велізарны корпус хрысціянскай літаратуры. У 1840-х гг. за 5 тыс. фунтаў стэрлінгаў яго выкупіў Брытанскі музей, і адмыслоўцы дагэтуль жывуць за кошт гэтага набыцця.

Копіі Бібліі не складаюць большасць калекцыі, але ў іх ёсць свае плюсы. Манускрыпты перасыпаныя дыякрытычнымі знакамі ў выглядзе кропак, якіх пазбаўленае вытанчанае сірыйскае пісьмо. Адны з іх зразумелыя, іншыя — не. Хутчэй за ўсё, іх не разумелі нават перапісчыкі, таму капіявалі знакі як атрымаецца. У выніку паўстала заблытаная карціна, пра якую марыць любы эксперт.

Ну а калі славалюбных памкненняў няма, заўсёды знойдуцца студэнты, якія дастануць усю душу, задаючы пытанні пра тое, што азначае тая ці іншая рысачка. Менавіта гэта і адбылося, падобна, з містэрам Коўклі. “Акрамя таго, па меры майго сталення мне пачыналі падабацца ўсё драбнейшыя рэчы, — прызнаецца даследнік. — Так я дакаціўся да знакаў прыпынку”.

Падвойная кропка (лінгвісты назвалі гэты знак zawga elaya) ставіцца вышэй за слова бліжэй да пачатку фразы, падказваючы чытачу, што сказ пытальны. Калі сказ пачынаецца з пытальнага слова, знак не ставіцца — і без яго ўсё ясна. “Хто гэта?” — можа быць толькі пытаннем. “Вы з'язджаеце?” — тут ужо могуць паўстаць сумневы, калі не звярнуцца па дапамогу пунктуацыі ці інтанацыі. Адпаведна, кажа Коўклі, гэта магла быць падказка чытачу. На жаль, мы не ведаем, як гучала сірыйская гаворка — ці было прынята мадуляваць голас у пытальным сказе?

У грэцкай і лацінскай сістэмах пісьма пытальнікі з'явіліся нашмат пазней — у VIII ст. Цалкам верагодна, што гэтыя знакі развіваліся незалежна адзін ад аднаго і ад сірыйскай мовы. Габрэйская і арабская пісьменнасці, якія абслугоўваюць роднасныя сірыйскай мовы, не маюць нічога падобнага. Іншы сусед — армянскае пісьмо — мае аналагічны знак, але і ён паўстаў пазней.

Вынікі даследавання Коўклі прадставіў на адмысловай канферэнцыі ў ЗША.
паводле science.compulenta.ru

Чытайце таксама

Прэмію Шэрмана ўручаць 25 кастрычніка

Сёлета на прэмію Шэрмана намінаваліся 32 кнігі, перакладзеныя з 15 моваў.

Выйшла дэтэктыўная кніга Роберта ван Гуліка пра Старажытны Кітай

У выдавецтве “Кнігазбор” выйшаў зборнік дэтэктыўных апавяданняў Роберта ван Гуліка “Следства вядзе суддзя Дзі”. Перакладчыца — Ганна Янкута. Кніга падрыхтаваная сумесна Саюзам беларускіх пісьменнікаў і…

Вера Бурлак стала сёлетняй лаўрэаткай прэміі Шэрмана

Прэмія імя Карласа Шэрмана была ўручана Веры Бурлак за паспяховы сінтэз перакладчыцкіх тэхнік пры пераўвасабленні мастацкага ўніверсуму Льюіса Кэрала ў перакладзе кнігі «Скрозь Люстэрка і што ўбачыла там…

іншыя навіны
218