№21: Знак прысутнасці

№21: Знак прысутнасці

Мы прысвячаем новы нумар “ПрайдзіСвета” феномену сувязі літаратуры і гомасэксуальнасці, альбо, кажучы мовай ХХІ стагоддзя, сувязі літаратуры і ЛГБТК. Ці застаецца літаратура літаратурай, калі адкрывае нам сусвет цялеснасці, сэксуальнасці, інтымнасці? Чаму беларуская літаратура моцная ў апісанні вайны і такая бездапаможная, стэрыльная ў апісанні цялеснасці і сэксуальнасці? Ці існуе беларуская ЛГБТК-літаратура? На гэтыя і іншыя пытанні можна будзе знайсці адказы ў нумары

Чытаць далей

Андрэй Адамовіч

Напишу хоть и не просили

Стихотворения

Пераклад з беларускай Кірыл Дубоўскі, Павел Анціпаў

Полгода

(Паўгоду)


Я слышал, ты строишь дом.
Такой большой, тысячи и одной ночи не хватит,
чтоб населить его детьми.
А я просто хочу
дописать стихотворение.

Стихотворение, прежде всего, ―
это история про бога,
и хотя кажется, что бог ― тут главное,
главное ― история.

А я всегда думал, что стихотворение ―
это история про любовь и ненависть.
А мы и не любовники, и не враги,
поэтому мне, наверно, было так сложно
написать это клятое стихотворение.

А всё, что я хотел сказать, ―
“жаль, что мы и не любовники,
и не враги”.

И добавить в конце несколько
красивых, веских слов,

например, “голубые гири”.

перевод с белорусскогоПавел Антипов



Я чуў, ты будуеш дом.
Такі вялікі, тысячы і адной ночы не хопіць
засяліць яго дзецьмі.
А я проста хачу
дапісаць гэты верш.

Верш, перш-наперш, ―
гэта гісторыя пра бога,
і хаця падаецца, што бог — тут галоўнае,
галоўнае — гісторыя

А я заўсёды думаў, што верш —
гэта гісторыя пра каханне і нянавісць.
А мы і не каханкі, і не ворагі,
таму мне, напэўна, так складана было
напісаць гэты грэбаны верш.

А ўсё, што я хацеў сказаць, ―
“шкада, што мы і не каханкі,
і не ворагі”.

І дадаць у канцы пару
прыгожых, важкіх словаў,

напрыклад, “блакітныя гіры”.



От кризиса

(Ад крызісу)


Шёл раз Офисный Планктон в пустыню через калиновый мосток,
А под тем мостком в золотом гробу лежал Лирический Герой.
Без рук, без ног, без головы лежал и не думал ни о чём,
А только записывал, что вокруг творится, чтобы потом вам читать.

А навстречу Планктону шёл сам Господь Сус Христос и спрашивал:
― Куда ты, Офисный Планктон, путь держишь, чего хочешь во пустыне?
― А вот лежит же Лирический Герой без рук, без ног, без головы,
И я так пойду и лягу во пустыне. Придёт ко мне Божья Корова,
Принесёт мне бонусы, и никогда боле у меня кредитов не будет.

Тогда Сам Господь Сус Христос и спрашивал Лирического Героя:
― Что это за Божья Корова, не знаешь?
― Ну как не знать? Знаю, ― отвечал Лирический Герой,
И слова его были ёмкие, как ключи подземные.

“Я тогда ещё был мал, и золотой гроб казался мне
Большой золотой клеткою, такой большой, что тут могли
Плавать меж Офисного Планктона левиафаны.
И тогда шла из пустыни Божья Корова,
Ступая по спинам левиафанов.
И крылья её были красные-красные без всякой точечки.
И пальцем даже она калиновый мосток не тронула.
Она шла и раздавала всем кредиты и бонусы,
И если кто брал кредит или получал бонус,
То на крыльях у Божьей Коровы появлялась точка.
И в скором времени этих точек стало так много,
Что в институте зоологии два доктора полюбилися
Друг с другом и поженилися.

И теперь у них дети смотрят телевизор на канале,
На котором ничего-то не транслируют, и кричат взрослым
Вместо “Снежит!” ― “Бозая калова!”
Потому как много уж слишком точечек появилось на её крыльях,
И она больше не могла ступать по спинам левиафановым,
А только шла по земле и тихо плакала.

И где одна слезинка падала, там бакс падал.
А где другая слезинка падала, там евро падал.
А в Гарлеме дети показывали на неё пальцем и кричали:
“Niger, niger”, ― хоть и редко, а она и туда забредала.
И тогда Божья Корова стала небу молиться

Ко всем коровкам. Говорила: “Коровки, коровки, возьмите меня
На небко. А исполнилося мне тридцать три года
И три месяца. А печаль мою развейте
По висящим лозам,
По белым берёзам,
По гнилым колодам
Вы печаль развейте!

А что было с Божьей Рёвой-Коровой дальше,
Я не знаю”, ― на этом и кончил Лирический Герой.

Тогда посмотрел на всех Сам Господь Сус Христос строго.
Хотел что-то сказать, но тут шла бабка-арабка,
Куда шла, откуда ― никто не знал,
Однако же стали все они вместе шептать:

“Вот в золотом гробу лежит Лирический Герой
Без рук, без ног, без головы,
И как ему из гроба не вставать,
Так кризису не бывать,
Кризису не бывать,
Кризису не бывать,
Кризису не бывать”.

перевод с белорусскогоПавел Антипов



Ішоў неяк Офісны Планктон у пустыню праз калінавы масток,
А пад тым мастком у залатой дамавіне ляжаў Лірычны Герой.
Без рук, без ног, без галавы ляжаў і не думаў ні пра што,
А толькі занатоўваў, што адбываецца, каб пасля вам чытаць.

А насустрач Планктону ішоў сам Госпад Сус Хрыстос і пытаў:
— Куды ты, Офісны Планктон, ідзеш, чаго хочаш у пустыні?
— А вось ляжыць Лірычны Герой без рук, без ног, без галавы,
І я пайду так лягу ў пустыні. А да мяне прыйдзе Божая Кароўка,
Прынясе мне бонусы, і больш ніколі ў мяне крэдытаў не будзе.

Тады Сам Госпад Сус Хрыстос і пытаў у Лірычнага Героя:
— Што гэта за Божая Кароўка, не ведаеш?
— Як не ведаць? Ведаю, — казаў Лірычны Герой,
І словы ягоныя былі ёмкія, як ключы падземныя.

“Я тады яшчэ быў маленькі, і залатая дамавіна падавалася мне
Вялікаю залатою клеткаю, такою вялікаю, што тут маглі
Плаваць між Офіснага Планктону левіяфаны.
І тады ішла з пустыні Божая Кароўка,
Крочачы проста па спінах левіяфанаў.
І крылы яе былі чырвоныя-чырвоныя без аніводнай кропкі.
І нават пальцам яна не кранула калінавы масток.
Яна ішла і раздавала ўсім крэдыты і бонусы,
І калі хто браў крэдыт або атрымліваў бонус,
Дык на крылах у Божай Кароўкі з’яўлялася кропачка.
І хутка гэтых кропачак зрабілася так шмат,
Што ў інстытуце заалогіі двое дактароў навук закахаліся
Адно ў аднаго і ажаніліся.

І цяпер у іх дзеці глядзяць тэлевізар на канале,
Дзе нічога не перадаюць, і крычаць дарослым
Замест “Снежыць!” — “Бозыя калоўка!”
Бо вельмі ж шмат кропачак з’явілася на ейных крылах.
І яна больш не магла хадзіць па спінах левіяфанаў,
А толькі крочыла па зямлі і ціха плакала.

І дзе адна слязінка падала, там і бакс падаў.
А дзе другая слязінка падала, там і еўрык падаў.
А ў Гарлеме дзеці паказвалі на яе пальцам і крычалі:
“Niger, niger”, — бо гады ў рады ж яна туды заходзіла.
І тады Божая Кароўка пачала маліцца проста ў неба

Да ўсіх баговак. Казала: “Багоўкі, багоўкі, вазьміце мяне
У неба. Бо споўнілася мне трыццаць тры гады
І тры месяцы. А боль мой разнясіце
Па ніцых лозах,
Па белых бярозах,
Па гнілых калодах
Разнясіце боль мой!”

А што было з Божай Кароўкай фарбаванай галоўкай далей,
Я не ведаю”, — на гэтым і скончыў Лірычны Герой.

Тады паглядзеў на ўсіх Сам Госпад Сус Хрыстос сувора.
Хацеў штосьці сказаць, але тут ішла бабка-арабка.
Куды йшла, адкуль ― ніхто і не ведаў,
Але сталі ўсе яны разам шапатаць:

“Вось у залатой труне ляжыць Лірычны Герой
Без рук, без ног, без галавы,
І як яму з дамавіны не ўставаць,
Так крызісу не бываць,
Крызісу не бываць,
Крызісу не бываць,
Крызісу не бываць.



Стихотворение для свободы

(Верш на свабоду)


стихотворение для свободы — досрочное голосование
девяносто восемь процентов свободы
два процента стихотворения

я тоже напишу стихотворение для свободы,
хоть меня и не просили,
кто-то же должен обеспечить эти два процента

ага. напишу хоть и не просили
а что вы думали стихотворение для свободы — это очередь на квартиру
двадцать лет ждёшь и получаешь?
нет стихотворение для свободы — это очередь в общественный туалет
не повезло — обосрался

перевод с белорусскогоПавел Антипов



верш на свабоду — датэрміновае галасаванне
дзевяноста восем адсоткаў свабоды
два адсоткі вершаў

я таксама напішу верш на свабоду,
хаця мне і не замаўлялі,
хтосьці ж мусіць забяспечыць гэтыя два адсоткі

ага. напішу хаця і не замаўлялі
бо што вы думалі верш на свабоду — гэта чарга па кватэры
дваццаць год чакаеш і атрымліваеш?
не верш на свабоду — гэта чарга ў грамадскую прыбіральню
не пашэнціла — абасраўся



***

(гэта зімо нвт мае врш сталі крцейшы)


это зимо даж мои стхи стали крче
птмчт н мрзе только и скажш
нхй

перевод с белорусскогоПавел Антипов



гэта зімо нвт мае врш сталі крцейшы
бо н мрзе толькі і скажш
нхй



Всегда твой, маленький Хуан Пабло

(Заўсёды твой, маленькі Хуан Пабла)


Этим летом все время снилось,
будто я сын Пабло Эскабара
и зовут меня Хуан Пабло.

И мы с папой плывем на огромном белом
левиафане
куда-то через Океан.

И вдруг он хватается за сердце и падает в
воду —
американская пуля.

И так мы плыли каждую ночь в обещанную нам
страну.

А утром на моих губах все еще был
привкус
соленой Атлантики.

Когда Пабло Эскабар, кровавый убийца,
мой папа был молодым,
он крал на кладбище плиты, сбивал с них
надписи и продавал.

Пабло Эскабар ушел гораздо дальше
от создателей палимпсестов.

Ведь он ничего не хотел писать на этих
плитах.
И меньше всего он хотел написать там
“Пабло Эскабар”.

Вот почему я не мог каждую ночь не видеть
его,
который убил бы меня только для того,
чтоб продать моим родным плиту на могилу.

Все лето я думал о том, что снится
тебе.

А сегодня вдруг понял, что это было.
Как будто ты огромный белый левиафан,
Который везет на своей широкой спине двух
мальчиков
в пригрезившуюся страну.

И это хорошо, что я наконец понял,
что ты везешь только меня, куда б я ни
плыл.

Сегодня кончилось лето,
а я вдруг вспомнил, что мы уже два года
вместе.

И ты везешь меня на своей широкой спине
через Океан.

И соленый привкус на моих губах —
это привкус осени,
в которую мы вплываем вместе —
огромный левиафан и маленький Хуан Пабло.

перевод с белорусскогоКирилл Дубовский



Гэтым летам я ўвесь час сніў,
нібыта я сын Пабла Эскабара
і клічуць мяне Хуан Пабла.

І мы з бацькам плывем на гіганцкім белым левіяфане
кудысьці праз Акіян.

Ды раптам ён хапаецца за сэрца і валіцца ў хвалі —
амерыканская куля.

І так мы плылі кожную ноч у абяцаную нам краіну.

А зранку на маіх вуснах усё яшчэ быў прысмак
салёнай Атлантыкі.

Калі Пабла Эскабар, крывавы забойца,
мой бацька быў малады,
дык краў на могілках камяні, збіваў з іх надпісы і прадаваў.

Пабла Эскабар пайшоў нашмат далей
ад стваральнікаў палімпсестаў.

Бо ён нічога не хацеў пісаць на гэтых камянях.
І меней за ўсё ён хацеў напісаць там “Пабла Эскабар”.

Вось чаму я не мог кожную ноч не сніць яго,
ён забіў бы мяне толькі для таго,
каб прадаць маім сваякам пліту на магілу.

Праз усё лета я думаў пра тое, што сніш ты.

А сёння раптам зразумеў, што ты сніла,
нібы ты — вялікі белы левіяфан,
які вязе на сваёй шырокай спіне двух хлопчыкаў.
У прымроеную краіну.

І гэта добра, што я нарэшце зразумеў,
што ты вязеш толькі мяне, куды б я ні плыў.

Сёння скончылася лета,
а я раптам згадаў, што мы ўжо два гады разам.

І ты вязеш мяне на сваёй шырокай спіне
праз Акіян.

І салёны прысмак на маіх вуснах —
гэта прысмак восені,
ў якую мы ўплываем разам —
вялікі левіяфан і маленькі Хуан Пабла.

© Андрэй Адамовіч, 2011

© Павел Антипов, перевод, 2011

© Кирилл Дубовский, перевод, 2011

Пераклад з беларускай – Кірыл Дубоўскі, Павел Анціпаў © 2013

Чытайце таксама

Артур Конан Дойл

Артур Конан Дойл

Шатландскі фізік і пісьменнік, аўтар дэтэктываў пра Шэрлака Холмса

Хенрык Нордбрандт

Хенрык Нордбрандт

Дацкі пісьменнік, аўтар шэрагу зборнікаў вершаў, эсэ, раманаў, падарожных нататак. Лаўрэат прэміі Дацкай акадэміі (1980), літаратурнай прэміі Шведскай акадэміі (1990).

Жан Жыраду

Жан Жыраду

Французскі празаік, драматург і дыпламат, знакаміты стылістычнай вытанчанасцю і паэтычнай фантазіяй

Павел Шыдэл

Павел Шыдэл

Польскі паэт, празаік, рэдактар.

1073