№18: Некаторыя любяць паэзію

№18: Некаторыя любяць паэзію

...І ўсё адно мы трымаемся за паэзію, усё адно яе пішам, перакладаем і чытаем, знаходзім і адкрываем для сябе новых і забытых паэтаў і паэтак. Усё роўна самотна рухаемся разам з вершам, рухаемся за ім, ухапіўшыся за ягоныя “парэнчы”, спрабуем адшукаць яго пачатак, намацаць яго “мерыдыян” і, як казаў паэт Паўль Цэлан, прыйсці на сустрэчу з сабой.

Чытаць далей

Прайграўшы, выйграў

Індыйскія народныя казкі

Пераклад з хіндзі Алеся Макоўская

Сапраўдны сябар

(सच्चामित्र)

 

У адным лесе пад шатамі баньянавага дрэва жылі крумкач і алень. Былі яны вернымі сябрамі: удзень вандравалі лесам, здабываючы пражытак, а ўвечары, вярнуўшыся пад ахову баньянавага дрэва, доўга-доўга вялі прыязныя размовы.

 

А непадалёк жыў шакал. Быў ён вельмі злы і хітры, таму сяброў зусім не меў. І, відаць, таму яму вельмі не падабалася сяброўства крумкача і аленя.

 

І пачаў шакал думаць: “Як бы мне паласавацца гэтымі сябрамі?”

 

Думаў ён, думаў і прыдумаў. Перш-наперш ён пачаў патроху заводзіць сяброўства з аленем. І вось ужо алень стаў лічыць яго добрым сябрам. Дарэмна папярэджваў крумкач, што шакал хітры, і сябраваць з ім вельмі небяспечна, — не слухаў яго алень і працягваў сябраваць з шакалам.

 

Аднойчы шакал сказаў аленю:

 

— Мой дарагі дружа, я ведаю адно поле тут непадалёк, хадзем са мной, і ты зможаш удосталь наесціся салодкага рысу!

 

Паверыў алень ілжывай гаворцы шакала і пайшоў з ім на рысавае поле. Не ведаў ён, што селянін расклаў там вялікую сетку.

 

— Ідзі, сябра, скачы проста ў поле і еш колькі пажадаеш!

 

Скокнуў алень у поле і трапіў акурат у сетку. Злосна засмяяўся шакал:

 

— Ах, як шкада, што ў мяне сёння посны дзень! Сёння я не магу есці мяса.

 

І шакал уцёк. Ён разважыў: “Заўтра раніцай на поле прыйдзе селянін, убачыць у сетцы аленя і, вядома ж, заб'е яго, каб паласавацца мясам. Ну а мне застануцца костачкі!”

 

Увечары да баньянавага дрэва вярнуўся крумкач. Не ўбачыўшы там аленя, ён адразу зразумеў: “Ой-ой, шакал, напэўна, усё ж падмануў майго сябра!”

 

Падаўся крумкач на пошукі аленя і неўзабаве знайшоў бедака на рысавым полі. Убачыўшы сябра, алень пачаў плакаць і расказаў, як хітры шакал яго падмануў. Крумкач супакоіў яго:

 

— Не хвалюйся, я цябе вызвалю. Калі заўтра раніцай убачыш селяніна, замры і не варушыся. А калі я пачну крычаць, хуценька падымайся і ўцякай.

 

Назаўтра на поле прыйшоў селянін. Ох і ўзрадаваўся ён, калі ўбачыў, хто трапіў у яго сетку! Падышоўшы бліжэй, ён падумаў, што алень, напэўна, памёр, бо ляжыць зусім нерухома. Селянін развязаў сетку, каб аднесці аленя дадому. Тут і шакал апынуўся паблізу, чакаючы свайго часу, каб паласавацца косткамі.

 

Раптам пачуліся гучныя крыкі крумкача. Алень ускочыў і колькі было змогі кінуўся наўцёкі. Селянін падняў камень і хацеў кінуць у аленя, але патрапіў якраз у шакала. Алень уцёк, а шакал тут і аддаў канцы.

 

Вось так: сапраўдны сябар заўсёды з бяды выбаўляе, а махляра дрэнны канец чакае.

 

 

 

Прайграўшы, выйграў

(हारकीजित)

 

За ваколіцай адной маленькай вёсачкі жыў чалавек, якога звалі Святы Бхарці. І быў у яго выдатны конь на імя Султан. Вельмі любіў Святы Бхарці свайго каня.

 

А ў джунглях, якраз за вёскай, хаваўся ад людзей злы і хітры разбойнік Кхараг Сінх. Пачуў ён пра дзівоснага каня, і захацелася яму самому ўбачыць гэты цуд. І прыйшоў ён аднаго дня да Святога Бхарці. Павітаў яго старац і гаворыць:

 

— Кажы, навошта ты прыйшоў да мяне.

 

— Пачуў я пра твайго дзівоснага каня, — адказаў Кхараг Сінх, — і вельмі захацелася мне хаця б адным вокам яго ўбачыць.

 

— Добра, я пакажу яго табе, — сказаў стары.

 

Пайшлі яны ў стайню. Як убачыў Кхараг Сінгх каня, так і не змог адарваць ад яго позірку. Ён падумаў: “Такім добрым канём павінен валодаць я, а не гэты стары!”

 

І пачаў ён прыдумляць, як адабраць каня ў Святога Бхарці.

 

Праз колькі дзён Святы Бхарці сеў на свайго Султана і выправіўся на прагулку. Раптам ён пачуў чыйсьці голас:

 

— О, добры святы чалавек! Прашу, не абыдзі мяне сваёй увагай!

 

Святы Бхарці спыніў каня і ўбачыў, што пад дрэвам сядзіць хворы.

 

— Што з табой здарылася, добры чалавек? — запытаў ён.

 

— О, святы старац, я вельмі хворы і не магу ісці сам. Ці не давязеш ты мяне да маёй вёскі тут непадалёк?

 

Злез старац з каня, пасадзіў на яго хворага, узяў каня за аброць і ціха-ціха павёў да суседняй вёскі. Раптам ён адчуў, што хтосьці стукнуў яго па спіне, і аброць выпала з рук. Тут хворы сеў на каня як след, узяў аброць і паскакаў прэч. Цяпер Святы Бхарці пазнаў яго. Гэта быў той самы чалавек, які так хацеў убачыць Султана. Так, гэта быў Кхараг Сінх.

 

— Спыніся, Кхараг Сінх! — закрычаў Святы Бхарці.

 

Кхараг Сінх спыніўся і сказаў:

 

— Стары, я не аддам табе каня.

 

Ён думаў, што старац будзе патрабаваць вярнуць каня, але Святы Бхарці сказаў:

 

— Добра, можаш не аддаваць, але прашу: ніколі нікому не кажы пра гэты выпадак.

 

Здзівіўся Кхараг Сінх:

 

— Чаму ж? — спытаў ён, — чаго ты баішся?

 

— Бо калі людзі даведаюцца, што ты ашукаў мяне, яны ніколі не дапамогуць ніводнаму няшчаснаму.

 

Сказаўшы гэта, Святы Бхарці пайшоў прэч.

 

Задумаўся Кхараг Сінх: “Які вялікі чалавек гэты старац! Хвалюецца толькі пра тое, каб людзі не перасталі верыць хворым і няшчасным!”

 

Уночы Кхараг Сінх прабраўся ў стайню Святога Бхарці, прывязаў каня да слупа і пайшоў прэч.

Раніцай Святы Бхарці, убачыўшы каня, які спакойна стаяў на прывязі, вельмі ўзрадаваўся:

 

Пераклад з хіндзі – Алеся Макоўская © 2012

Чытайце таксама

Марэк Вадас

Марэк Вадас

Сучасны славацкі пісьменнік. У 2006 годзе атрымаў прэстыжную прэмію Anasoft Litera

Андрэй Адамовіч

Андрэй Адамовіч

Беларускі паэт, аўтар зборніка "Дзень паэзіі смерці дзень". Перакладае з украінскай

Маўрыцыё Бліні

Маўрыцыё Бліні

Італьянскі пісьменнік, шмат гадоў працаваў следчым

Роберт Бэрнс

Роберт Бэрнс

Шатландскі паэт, фалькларыст, пісаў па-ангельску і на скотсе. Знакавая для Шатландыі постаць

119