№21: Знак прысутнасці

№21: Знак прысутнасці

Мы прысвячаем новы нумар “ПрайдзіСвета” феномену сувязі літаратуры і гомасэксуальнасці, альбо, кажучы мовай ХХІ стагоддзя, сувязі літаратуры і ЛГБТК. Ці застаецца літаратура літаратурай, калі адкрывае нам сусвет цялеснасці, сэксуальнасці, інтымнасці? Чаму беларуская літаратура моцная ў апісанні вайны і такая бездапаможная, стэрыльная ў апісанні цялеснасці і сэксуальнасці? Ці існуе беларуская ЛГБТК-літаратура? На гэтыя і іншыя пытанні можна будзе знайсці адказы ў нумары

Чытаць далей

Курт Тухольскі

Берлінскія чуткі

Вершы

Пераклад з нямецкай Аляксей Жбанаў

Берлінскія чуткі

(Berliner Gerüchte)

 

Пан Маер, пан Маер, ты чуеш ці не —

Шалёная чутка стралою імкне:

У акне

   Святло ў расійскім пасольстве!

 

А там, дзе святло, пэўна, хітры агент

Рыхтуе таемны якісь дакумент

   Пры святле ў расійскім пасольстве.

 

Той ці іншы палітык губляе сон

І за людам цікаўным пнецца і ён

   Да святла ў расійскім пасольстве.

 

Загадкавы шэпт — нібы пошум травы:

“Там дзеецца нешта, ці ж бачыце вы

   Святло ў расійскім пасольстве?”

 

І ліпы шумяць. “Ну, дзвярам кранты!”

Ды нікога не пусціць жандарм таўсты

Да святла,

   Святла ў расійскім пасольстве.

 

І нават настаўнік — не верыш вачам —

Расказвае ўсім, што ведае сам

   Пра святло ў расійскім пасольстве.

 

А ўнутры бляхар у зале пустой

Кажа: “Макс, калі ласка, са скрыні той

   Перадай мне маслёнку!”

 

Потым удвух да свайго жытла

Сыходзяць — і вось больш няма святла,

   Святла ў расійскім пасольстве.

 

 

 

Мікракосм

(Mikrokosmos)

 

Чаму ж кахаць няможна ўсіх?!

Я б Эрнэстыны, мілай пані,

Любыя выканаў жаданні!

Але ад пільнай Магдалены

Штораз атрымліваю сцэны.

А што ж казаць пра тую Лоту —

Яна мне ахвяруе цноту.

Ды я адзін — і многа іх...

Чаму ж кахаць няможна ўсіх?!

 

Старая, ведама, гульня.

Тут, паміж Эльбаю і Шпрэе,

Ўсё тая ж п’еска не старэе.

Але я думаю няспынна:

Што, як адыдзе шкарлупіна,

Адкрыецца тваім вачам?

Што, калі вусны замаўчаць?

Ад жаху скалануўся я...

(Старая, ведама ж, гульня.)

 

Чаму ж кахаць няможна ўсіх?

На гэта часу дзе набрацца...

Ты, знаю, будзеш зноў смяяцца!

Я ж праз усе свае прыгоды

Ў твой дом вяртаюся заўсёды.

Дай мне пасля бадзянняў тлуму

Маіх сябровак іншых суму.

Хай мне твой свет заменіць іх...

Чаму ж кахаць няможна ўсіх?

 

 

 

Ідэал і рэчаіснасць

(Ideal und Wirklichkeit)

 

Прыгадваеш, чаго ў жыцці бракуе,

На шлюбным ложку ў цішыні начной.

Ах, атрымаць, здаецца, хоць адкуль бы

Што мучыць нас адсутнасцю сваёй.

Ды ўсё, што ў думках уявіў дакладна,

Не атрымаеш, хоць ты век жыві.

Хацеў бы быць з высокаю і ладнай,

А мусіш з караценькаю і тоўстай —

C'est la vie!..

 

Яна павінна ў сцёгнах быць вяртлявай,

Высокаю бландынкаю прытым.

З дакладнасцю да фунта хударлявай,

Абаграваць валоссем залатым...

Ты станеш зноў ахвярай, падуладны

Фантазіі і голасу крыві.

Хацеў бы быць з высокаю і ладнай,

А мусіш з караценькаю і тоўстай —

Сэляві!..

 

У краме люльку светлую набыў бы,

Ды цёмную купіцьмеш — больш няма.

Штораніцы гімнастыку рабіў бы,

Ды не пачнеш ніяк. Амаль... амаль...

Была такой за кайзерам панаднай

Рэспубліка... І вось яна — жыві!

Хацеў бы быць з высокаю і ладнай,

А мусіш з караценькаю і тоўстай —

Сэляві!..

 

 

 

Спеў ангельскіх хлопчыкаў-харыстаў

(Gesang der englischen Chorknaben)

 

Богу хвала ў вышы-ы-ынях!

Хто ўсцяж клапасты й вашы-ы-ывы?

Бедныя

людзі —

хай літасць вам будзе!

Людзям

багатым

тое не трэба.

Яны на пухнатых,

мяккіх падушках дрэмлюць,

побач — іхныя дамы.

Амэн.

 

Богу хвала з другога паверха!

Прэч паняверку!

Калі ваш завод збанкруту-у-уе,

царква вас напэўна ўрату-у-уе,

прытуліць і пашкадуе.

Яна гне пралетару спіну здавён,

яго ў дурнях трымае да скону дзён,

бласлаўляе дзяржаву і ейных салдатаў,

камерсантаў, вяльмож і магнатаў,

бласлаўляе ўвогуле шмат лухты,

і паўсюль яе нос святы.

Хай кожны жыве як жылі вякамі:

унізе — хто робіць сваімі рукамі,

а ўверсе — хто мае заводы й крамы.

Амэн.

 

Хвалі мы Бога кіроўнага класа!

Мы сцішваем масы!

Хай моляцца горача

з крыўды і горычы;

спяваюць уголас,

калі іх знясільвае голад;

стаяць на каленях:

зрабіць мы напэўна здалеем

з пралетара цярплівае,

маўклівае

працоўнае быдла — І-А! І-А!

Алілуя!

О, не будзьце ў малітве сваёй гультаямі!

Слухайце пільна абвесткі ў храме —

толькі дзеля ЦАРКВЫ кожны рух ваш,

найменшы самы.

Амэн!

Пераклад з нямецкай – Аляксей Жбанаў © 2013

Чытайце таксама

Уладзімір Някляеў

Уладзімір Някляеў

Беларускі паэт і празаік, грамадскі і палітычны дзеяч

Кшыштаф Каміль Бачыньскі

Кшыштаф Каміль Бачыньскі

Самы значны польскі паэт з “пакалення калумбаў”

Канстанцінас Кавафіс

Канстанцінас Кавафіс

Не прызнаны пры жыцці паэт, які пісаў на новагрэцкай мове

Парфірый Гаратак

Парфірый Гаратак

Фіктыўны аўтар “Д’ябалічных парабалаў” – зборніка ўкраінскіх вершаваных пародыяў

452