№19: Нарвежскі вецер

№19: Нарвежскі вецер [18+]

Нумар, які мы прадстаўляем, досыць незвычайны. Па-першае, большасць перакладных тэкстаў у ім — празаічныя творы (ці хутчэй урыўкі з твораў) сучасных аўтараў, па-другое, яны былі спецыяльна абраныя для гэтага нумару нарвежскім выдаўцом і рэдактарам Крысціянам К’ельструпам і перакладзеныя Лідыяй Ёхансэн.

Чытаць далей

(Фрыдрых фон Гардэнберг) Наваліс

Шчасны, хто стаў мудрацом...

Вершы

Пераклад з нямецкай Лявон Баршчэўскі

З “Гімнаў Начы”

(Hymnen an die Nacht)

Стаіш ты ўжо даўным-даўно, юнак,
На нашым надмагіллі ў задуменні;
У цемры, нібы суцяшальны знак, —
Вышэйшай чалавечнасці ўзнікненне.
Туга нас соладка завабіць так,
Перш чым жалоба жарсліва сустрэне...
Жыцця адвечнага — у смерці адкрыццё;
Ты — Смерць: нам толькі ты нясеш Жыццё.

Пачатак

(Anfang)

Не шолах гэта — ці я народжаны
Не дзеля зоркі гэтай — а толькі так, крыху
     Ў вар’яцкім свеце ў прыцягненне
Кола магнітнага моцна трапіў?

Ці быў той шолах зграбнай грацыі
Усведамленым цэлым? — Ці была вера ўся
     У чалавецтва мімалётнай?..
Што ёсць жыццё, калі гэта — шолах?

Вечна адлучаным быць? — Ёсць у мяне
Прадбачанне будучай еднасці, што
     Прызнаная ўжо намі — нашай,
Ды не прыўлашчаная дарэшты...

І гэта — шолах? тады ж бо й ісціны
Цвярозасць — толькі маса, глей, пустаты
     Усведамленне, адчуванне
Стратаў, знішчальнае адмовы.

Чым за імкненне жыць узнагародзяць нам
Памкненне дзікае — быць ворагам сабе,
     На бруд, што наўкола нас, глянуць
Весела: можа ў тым — прызначэнне?

Што мудраца вядзе праз жыццё, як не
Паходня — да сэнсу найвышэйшага?
     Што ж мае ён — ствараць цярпліва,
Легчы ды назаўсёды замерці?

Не шолах ты, а — голас генія,
Ты — ўвасабленне неўміручасці, ты —
     Усведамленне вартасці той,
Што толькі тут цяпер пазнаецца.

Некалі чалавецтва будзе мне
Тым, чым Сафія ёсць — зграбнай грацыяй —
     Яе найвышэйшую свядомасць
Блытаць не стануць з плачу відзежай.

[Двувершы 1798 г.]

([Distichen 1798])

1

Бедная глеба, сябры: трэба рупліва насенне
     Сеяць, каб хоць бы крыху ўсё-ткі ўрадзіла зямля.

2

Клёку замала дасціпнаму — толькі ствараць сусветы:
     Сэрца ў любові натоліць духу памкненні, аднак.

3

Хай рой стракоз ляціць, гэтых чужынак цнатлівых,
     Следам за зоркай двайной, проста з дарамі да нас.

4

Неяк камусьці ўдалося ўзняць шлейф багіні Саіса —
     Што ж ён убачыў? — Дзіва дзівосаў, самога сябе.

5

Князь — гэта нуль, сам сабою — нішто. Ды як лічбы
     Побач адвольна паставіць, значыць ён шмат.

6

Як тыя сеткі, гіпотэзы: як не паставіш, не зловіш...
     Ці ж без гіпотэз Амерыку нехта адкрыў бы?
Слава гіпотэзе: толькі яна застаецца заўсёды
     Новаю — хоць бы й сябе перамагла самую.

7

Ці ж неразумна шукаць нам хаўруснікаў на начаванне?
     Значыць, і той не дурны, любіць нябожчыкаў хто.

8

     Шчаснае спадзяванне Quintus’a

Пятым я нарадзіўся, спазнаў пакуты, жабрацтва.
     Радасна паміраю: трэці сканаў раней.

[Сябе самога спазнай]

([Kenne dich selbst])

Ёсць адно, што здаўна шукалася чалавекам;
     І паўсюль — то ў вышыні ці то ў глыбінях зямлі —
Ён пад імёнамі рознымі — марна — схавацца імкнуўся;
     Ён адчуваў заўжды гэта, толькі не спасцігаў.
Некалі нехта з’явіўся: дзецям у міфах прыязных
     Шлях да таемнага схову-замку ён апісаў.
Ды мала хто зразумеў адгадкі сэнс шыфраваны
     Люду наогул няшмат бачыла мэту сваю.
Часу шмат уцякло, бо памылкі чуццё абвастраюць —
     Што нам і міфы ўжо праўду не хочуць сказаць.
Шчасны, хто стаў мудрацом і ламаць галаву не мусіць,
     Хто ўжо арэх раскусіў вечнае мудрасці той...
Толькі разумны — ў адэптах сапраўдных: ён пераўтварае
     Ў золата ўсё і ў жыццё — без цуда-сродкаў зусім.
Пáра ў свяшчэннай колбе — дух царскі; а вось — Фэбаў храм...
     І ўрэшце кеміць ён: Сябе самога спазнай.

 

пераклад з нямецкайЛявон Баршчэўскі


Пераклад зроблены з выдання:
Novalis. Werke in einem Band. — Berlin und Weimar: Aufbau-Verlag, 1983.© Лявон Баршчэўскі, пераклад, 2010

Пераклад з нямецкай – Лявон Баршчэўскі © 2013

Чытайце таксама

Ханс Хайнц Эверс

Ханс Хайнц Эверс

Ханс Хайнц Эверс – нямецкi празаік i паэт, аўтар мiстычных апавяданняў i раманаў гатычнае скiраванасцi

Алег Шынкарэнка

Алег Шынкарэнка

Нарадзіўся ў Запарожжы

Рэй Бэроа

Рэй Бэроа

Дамінікана-амерыканскі паэт і крытык, лаўрэат прэміі Парыжскай акадэміі мастацтваў і навук

Міндаўгас Валюкас

Міндаўгас Валюкас

Літоўскі паэт, празаік, драматург, рэжысёр, актор, музыка.

249