№21: Знак прысутнасці

№21: Знак прысутнасці

Мы прысвячаем новы нумар “ПрайдзіСвета” феномену сувязі літаратуры і гомасэксуальнасці, альбо, кажучы мовай ХХІ стагоддзя, сувязі літаратуры і ЛГБТК. Ці застаецца літаратура літаратурай, калі адкрывае нам сусвет цялеснасці, сэксуальнасці, інтымнасці? Чаму беларуская літаратура моцная ў апісанні вайны і такая бездапаможная, стэрыльная ў апісанні цялеснасці і сэксуальнасці? Ці існуе беларуская ЛГБТК-літаратура? На гэтыя і іншыя пытанні можна будзе знайсці адказы ў нумары

Чытаць далей

Стывен Крэйн

“Таму што горкае і таму што гэта маё сэрца…”

Вершы

Пераклад Юля Цімафеева


У пустэльні

(In the desert)

У пустэльні
Я ўбачыў істоту. Голы і дзікі,
Ён, прыпаўшы да зямлі,
Трымаў сваё сэрца ў руках
І еў яго.
Я спытаў: “Смачнае, дружа?”
“Горкае, горкае, – быў адказ, –
Але я люблю яго,
Таму што горкае
І таму што гэта маё сэрца”.

Так, у мяне тысяча языко

(Yes, I have a thousand tongues)

Так, у мяне тысяча языкоў,
Дзевяцьсот дзевяноста дзевяць хлусяць.
І хоць імкнуся казаць тым адзіным,
Ён не вымавіць ні гуку па маёй волі,
Ён мёртвы.

Я бачыў чалавека, што гнаўся за небакраем

(I saw a man pursuing the horizon)

Я бачыў чалавека, што гнаўся за небакраем.
Па коле, па коле беглі яны.
Збянтэжаны,
Я звярнуўся да яго.
“Усё марна, – сказаў я, –
Ты ніколі...”

“Хлус!” – крыкнуў ён,
І збег.

Я шукаў тут

(I looked here)

Я шукаў тут,
І шукаў там,
Нідзе не было маёй мілай.
Цяпер жа
Яна ў маім сэрцы.
Але я ўжо не скарджуся,
Няхай хоць сто разоў верная,
Няма вярнейшай мне за тую,
Што ў сэрцы.

У раі

(In heaven)

У раі
Некалькі травінак
Паўсталі перад Богам:
“Што вы рабілі?”
Усе, акрамя адной,
Пачалі ўсцешана апісваць
Свае добрыя справы.
А тая адна стаяла наводдаль
Сарамліва.
Неўзабаве Бог спытаўся:
“А што ты рабіла?”
Травінка адказала: “Мой Божа,
Успамінаць мне горка,
Бо калі я рабіла дабро,
Я пра яго не ведаю”.
Тады Бог, ва ўсёй раскошы,
Узняўся са Свайго Трона.
“Найлепшая з травінак!” – усклікнуў ён.

Чалавек пабачыў у небе залаты шар

(A man saw a ball of gold in the sky)

Чалавек пабачыў у небе залаты шар.
Ён палез за ім
І ўрэшце да яго дацягнуўся–
А той – з гліны.

І дзіўна вось што:
Калі чалавек спусціўся
І глянуў зноў,
Там вісеў залаты шар.
Дзіўна вось што:
Шар быў з золата.
Далібог, гэта быў залаты шар.

Я сустрэў прарока

(I met a seer)

Я сустрэў прарока.
Ён трымаў у руках
Кнігу мудрасці.
“Шаноўны, – сказаў я, –
Дазвольце пачытаць”.
“Дзіця...” – пачаў ён.
“Паслухайце”, – я запярэчыў, –
“Лічыць мяне дзіцем не варта,
Бо многае я ўжо зведаў
З гэтай кнігі,
Вельмі многае!”

Ён усміхнуўся.
Пасля раскрыў кнігу
І працягнуў мне –
Дзіўным чынам я нечакана
аслеп.

Я ішоў па пустыні

(I walked in a desert)

Я ішоў па пустыні
І крычаў:
“Божа, забяры мяне адсюль!”
Голас прамовіў: “Гэта не пустыня”.
Я запярэчыў: “Але ж
Гэты пясок, гэта спёка і пусты далягляд...”
Голас прамовіў: “Гэта не пустыня”.

Многія йшлі бязладным натоўпам

(There were many who went in huddled procession)

Многія йшлі бязладным натоўпам
І не ведалі куды.
Верачы: шчасце й бяда ўсіх
Напаткаюць пароўну.

Самотны ж шукаў новага шляху
Праз злавесны гушчар.
І ўрэшце памёр у адзіноце,
Але яны сказалі, ён быў смельчаком.

Чалавек прыйшоў да чужога Бога

(A man went before a strange God)

Чалавек прыйшоў да чужога Бога,
Бога многіх людзей, жорсткага й мудрага.
І боства загрымела
Раз’юшана і пыхліва:
“На калені, смяротныя!
Паўзіце і кланяйцеся
Маёй Найвышэйшай Вялікасці!”

Чалавек збег.

Пасля ён пайшоў да іншага Бога,
Бога сваіх думак.
І гэты бог паглядзеў на яго
Добразычліва
І спагадна
І сказаў: “Беднае маё дзіця!”

Мудрэц выдатна вучыў

(The sage lectured brilliantly)

Мудрэц выдатна вучыў.
Перад ім былі дзве выявы:
“Так, вось гэта д’ябал,
А вось гэта – я”.
Ён адвярнуўся.
Кемлівы вучань
Памяняў іх месцамі.

Мудрэц павярнуўся:
“Так, вось гэта д’ябал,
А вось гэта – я”.
Вучні заўсміхаліся,
Упадабаўшы гульню.
Мудрэц жа быў мудрацом.

Ты кажаш, ты святы

(You say you are holy)

Ты кажаш, ты святы.
І гэта
Таму, што я не бачыў твой грэх.
Але ёсць тыя,
Хто бачыў, мой дружа.

Два ці тры анёлы

(Two or three angels)

Два ці тры анёлы
Падляцелі да зямлі
І ўбачылі царкву таўстую.
І чорныя плыні людскія,
Што цяклі і цяклі ў яе.
І стала анёлам цікава,
Чаму людзі імкнулі туды
І што там рабілі так доўга.

У павевах ветру чуўся шэпт

(There came whisperings in the winds)

У павевах ветру чуўся шэпт:
“Бывай! Бывай!”
Гучалі ў цемры галасочкі:
“Бывай! Бывай!”
Я рукі працягнуў:
“Не... Не...”
У павевах ветру чуўся шэпт:
“Бывай! Бывай!”
Гучалі ў цемры галасочкі:
“Бывай! Бывай!”

Пераклад – Юля Цімафеева © 2010

Чытайце таксама

Гедрэ Казлаўскайтэ

Гедрэ Казлаўскайтэ

Обры Бёрдслі

Обры Бёрдслі

Ангельскі графік, ілюстратар, дэкаратар, пісьменнік, прадстаўнік эстэтычнага руху 1890-х гадоў

Эльфрыдэ Елінэк

Эльфрыдэ Елінэк

Аўстрыйская пісьменніца, паэтка, эсэістка, драматург, літаратурны крытык. Лаўрэатка Нобелеўскай прэміі па літаратуры (2004).

Цыпрыян Каміль Норвід

Цыпрыян Каміль Норвід

Польскі паэт, драматург, празаік, жывапісец, эсэіст, скульптар і філосаф.

1991