№17: Гульня ў гарады

№17: Гульня ў гарады

У новым, сямнаццатым, нумары мы спрабуем паглядзець, якімі бачаць свае гарады нашы сучаснікі і аднадумцы, пісьменнікі і пісьменніцы ХХІ стагоддзя.

Чытаць далей

Сірошка Пістончык

Фортачка мовы

14 лістапада 2011

Фортачка мовы
Пра трасянку есць две пазіцыі — іё цілі сьцісьняюцца, цілі ржуць і чмошаць. Так паводзяцца з дзяўчонкамі ў малодшых класах. А патаму, калі будзеце і далей фукаць пры слове “ізвяніця”, знайце: нікакая інцімная блізасьць з мовай вам ня свеціць.
 

Трасянка — яна як сіротка. Уродзе ж і папка, і мамка есць. Але абое смотраць на іё як на дзібіла і дзержаць у будцы на ланцугу. А 10 мільёнаў родзічаў нос вароцяць.

 

Неадэкватна аднасіцца да трасянкі — амаль што закон няпісаны. “Гэта ўбогі монстр”, — шчытаюць неадэкватныя беларусы. Па-іхняму: іё нада жалець, як інвалідаў цілі як аднаногіх пцічэк. Па-мойму: іё нада любіць, гладзіць і паіць малачком. Але ў жодным разе не прычосываць, не прыручаць і не надзяваць чыстыя трусы.

 

Казаць “Ааа, бляць, некультуршчына” атнасіцельна нас, любіцялей моўных салянак і вінігрэтаў — дзюжа аскарбіцельны снабізм. І вапшчэ — культура начынаецца з правінцыі. У сталіцы ж яна або 1) чахне, співаецца і начынае круціцца возле ламбардаў і пунктаў сцеклатары, або 2) чахне, азалачаецца і начынае круціцца возле нікрасівых начальнікавых жоп і іх красівых дарагіх машын.

 

“Правільная” мова карыстаецца ўжэ гатовымі радасьцямі жызьні, выпушчанымі на заводах, фабрыках, зонах, на ўроках працы ў канцэ канцоў. Гаварыць на ёй — як сматрэць у запацелае акно душнага аўтобуса-скатавозкі раённава саабшчэнія. Трасянка ж — фортачка, у якую можна высунуць язык, руку, галаву, каб асьвяжыцца, набрацца душыстых араматаў і жызьненнаважнага кіслароду.

 

У атлічыі ад “нармальнай” мовы, трасянка ня знае табу. Яна ставіць “хуй” побач з “Моцартам”, “сарцір” — з “цэркаўю”. Там, дзе першая баіцца замачыць баціначкі, другая смела бяжыць у сандалях, шырока размахіваючы нагамі.

 

У завулках мовы, як і ў тупіках душы, очынна многа ўсякіх апасных элементаў. Выпускнік БГУ або БрГУ сказаў бы, што яны порцяць жысьць, эці цёмныя элементы. Ціпа што трасянка зжымае сваімі пласкагубцамі ранімую душу. Ціпа што яна топіць мову, б’е вяслом па галаве, а тая мілагучна крычыць і жураўліна хрыпіць ад няхваткі паветра. На самам дзеле гэта і есць вялікая сінфонія жызьні. Так, здараюцца рэзкія ўдары смычком, разрывы струн. Але на тое яна і сінфонія.

 

Трасянка — гэта мора, акіян драгдзілераў. А на іх-та ў асноўным і дзержыцца весь мафіозны бізнэс “настаяшчай” мовы.

 

Людзі ня могуць размаўляць некрасіва. Некрасіва можна толька выглядзець і жыць.

 

© Сірошка Пістончык, 2011

Чытайце таксама

Ісландская літаратурная прэмія-2008

Ісландская літаратурная прэмія-2008

53-гадовы ісландскі пісьменнік Эйнар Карасан (Einar Karason) атрымаў гэтую прэстыжную нацыянальную ўзнагароду за раман Ofsi. Аўтар каля 10 раманаў, некаторыя з якіх перакладзеныя на скандынаўскія мовы,…

Фортачка мовы

Сірошка Пістончык

Фортачка мовы

Пра трасянку есць две пазіцыі — іё цілі сьцісьняюцца, цілі ржуць і чмошаць. Так паводзяцца з дзяўчонкамі ў малодшых класах. А патаму, калі будзеце і далей фукаць пры слове “ізвяніця”, знайце: нікакая…

«Мова — гоман векавога бору...»

Максім Лужанін

«Мова — гоман векавога бору...»

У маі 1979 года на старонках «Звязды» быў надрукаваны артыкул Кандрата Крапівы «Ці будзем мы ездзіць па левым баку?» Народны пісьменнік і акадэмік даволі сурова крытыкаваў тых аўтараў і рэдактараў, якія,…

Элизабет Бишоп, awful but cheerful

Наталля Паваляева

Элизабет Бишоп, awful but cheerful

Жизнь Элизабет Бишоп действительно была “awful but cheerful”. Трагедии и драмы сопровождали поэтессу с самого рождения и до конца; болезни, слабости и темные стороны собственной натуры (хроническая астма,…

170