№21: Знак прысутнасці

№21: Знак прысутнасці

Мы прысвячаем новы нумар “ПрайдзіСвета” феномену сувязі літаратуры і гомасэксуальнасці, альбо, кажучы мовай ХХІ стагоддзя, сувязі літаратуры і ЛГБТК. Ці застаецца літаратура літаратурай, калі адкрывае нам сусвет цялеснасці, сэксуальнасці, інтымнасці? Чаму беларуская літаратура моцная ў апісанні вайны і такая бездапаможная, стэрыльная ў апісанні цялеснасці і сэксуальнасці? Ці існуе беларуская ЛГБТК-літаратура? На гэтыя і іншыя пытанні можна будзе знайсці адказы ў нумары

Чытаць далей

Міхай Эмінэску

Вурдалакі (Strigoii)

Паэма

Пераклад з румынскай К. Коракс

І

 

...і развеецца гэта, як дым над зямлёй.
Як кветкі, адцвілі яны, як трава, былі скошаныя,
і абгарнулі іх палатном, і зямлёю засыпалі.


У храме старажытным, пад велічным скляпеннем,
Між мноства свечак — жарам пячэ й адна іскра, —
У саване, абліччам нямым да алтара,
Спіць вечным сном нявеста аварскага цара,
І поўніцца прастора святарскім песнапеннем.

Ўніз валасы ліюцца залевай залатою,
Аздобы ззяюць ярка, ды смерці ўсё адно:
Запалі вочы, ўсмешку святую ледзь відно
На вуснах нерухомых, чырвоных, як віно,
На твары, што заліты жахлівай белізною.

Перад труною ўкленчыў аварскі горды ўладца,
Агонь адчаю позірк Аральду запаліў
І вочы слёз пазбавіў, крывёю іх наліў,
Крык з горла рвецца — гора спыняе той парыў,
Адно сабе самому цар можа спавядацца.

“З глыбі лясоў вячыстых зусім яшчэ хлапчом
Я паглынаў вачыма свет у нямой пажадзе,
Я марыў, каб ён цалкам маёй скарыўся ўладзе,
Я царствы і народы ўздымаў у мройным чадзе
І ў хуткіх хвалях Волгі адшукваў брод мячом.

І многія народы маёй здаліся сіле,
І свет дрыжаў ад дзёрзкай, цяжкой мае хады,
Паўбогам быў я грозным для дзікае арды.
Плямёны качавыя, што я паслаў тады,
Да полюсу бяскрайні прастор запаланілі.

Пакінуў Одын неба — свой храм з ільдоў, калі
Пайшлі яго народы за зоркаю крывавай:
Жрацы яго сівыя іх спакусілі славай —
І, выракшыся міру, з лясоў нястрымнай лавай
Шматтысячныя войскі да Рыму пацяклі.

І смерць тваіх падданых з маіх прымала рук,
І да Днястра дайшоў я, і на маёй дарозе
З дарадцамі ты стала, прыўкрасная, бы ў крозе,
І апусціў я вочы, красы трываць не ў змозе, —
Раз’ятраны шаленец... спалоханы хлапчук.

Я затрымцеў, пачуўшы твой голас, поўны чараў,
Табе ў адказ ні слова прамовіць я не змог —
О, лепш бы разышлася зямля тады ля ног...
Далоні твар закрылі, і слёзы на вачох
Упершыню адчуў я... Я болей не ўладарыў.

Мяне з усмешкай дзіўнай, што на губах трымцела,
Пакінулі дарадцы з табою аднаго.
Чаму сюды прыйшла ты з дунайскіх берагоў, —
Пытаў цябе я потым, — адкрый жа мне, чаго
Ад варвара з дрымучых лясоў ты захацела?

З вачэй глядзела неба, пяшчотай чыстых слёз
Гучаў ласкавы голас — струны трымтлівай звон:
“О рыцар уладарны, аддайце мне ў палон
Вы хлопчыка-Аральда, жадаю я, каб ён
Пакорліва й слухмяна даверыў мне свой лёс”.

І, меч табе аддаўшы, уладу й моц саму,
Я жыць стаў, як належыць дзіцяці, не герою,
Пра ўвесь сусвет я марай не цешыўся старою,
Я слухаў вашы песні, і сэрца той парою
Ты аддала, ўладарка, палонніку свайму.

Як толькі ад паглядаў хавала ўсё імгла,
Са светлай дзевай піў я да дна кахання чару.
Мне не забыць ніколі ні белых рук, ні жару,
З якім ты ў палкай бітве шаптала мне: “О цару,
Прасіць майго Аральда я да цябе прыйшла”.

Калі б прасіла земляў ты гораду любога,
Карон цароў вянчаных ці камянёў каштоўных,
З начнога небасхілу адвечных зор вандроўных...
Я здзейсніць мог любое з жаданняў невымоўных —
Ты ж аднаго Аральда жадала, больш нічога.

Ах, дзе той час забыты, калі шукаў я брод
Да вольнага сусвету, да неасяжнай далі...
Лепш бы не стрэў цябе я, каб дух не ведаў жалю,
Каб гарады за спінай руінамі ляжалі,
Як мары, што ў лясах я выношваў столькі год”.

Гараць агні над тою, якое больш няма.
Дунайскую царыцу праводзячы ў магілу,
Манахі йдуць, што прышласць прадбачыць маюць сілу,
І святары, чый позірк жыццё амаль згасіла,
З глухімі галасамі, старыя, як зіма.

Спеў сціх; труну царыцы прымае склепу ціш,
Жрацоў чужое веры амаль не чутна кроку,
У цемры непрагляднай не разабрацца зроку,
Выхоплівае свечкі агонь з густога змроку
На камні надмагільным пячатку з воску — крыж.

Цалкам паэма з'явіцца на нашым сайце пазней.

© К. Коракс, пераклад, 2009

Пераклад з румынскай – К. Коракс © 2013

Чытайце таксама

Павел Шыдэл

Павел Шыдэл

Польскі паэт, празаік, рэдактар.

Фрэнк Баўм

Фрэнк Баўм

Амерыканскі празаік, драматург, актор. Знакаміты творам "Чараўнік краіны Оз"

Джон Клелан Холмс

Джон Клелан Холмс

Амерыканскі празаік і паэт, выкладчык, адзін з найбліжэйшых сяброў Джэка Керуака

Андрэй Хадановіч

Андрэй Хадановіч

Андрэй Хадановіч нарадзіўся 13 лютага 1973 году ў Мінску

319