№21: Знак прысутнасці

№21: Знак прысутнасці

Мы прысвячаем новы нумар “ПрайдзіСвета” феномену сувязі літаратуры і гомасэксуальнасці, альбо, кажучы мовай ХХІ стагоддзя, сувязі літаратуры і ЛГБТК. Ці застаецца літаратура літаратурай, калі адкрывае нам сусвет цялеснасці, сэксуальнасці, інтымнасці? Чаму беларуская літаратура моцная ў апісанні вайны і такая бездапаможная, стэрыльная ў апісанні цялеснасці і сэксуальнасці? Ці існуе беларуская ЛГБТК-літаратура? На гэтыя і іншыя пытанні можна будзе знайсці адказы ў нумары

Чытаць далей

Алфрэд Эдвард Хаўсмэн

Пакуль не пала вежа

Вершы

Са зборніка "Шропшырскі хлопец"
 
ІІІ
 
Рэкрут
(The Recruit)
 
Пакінь свой родны Ладлаў,
Сяброў, палі і дом.
Пакуль стаіць тут вежа,
Удача — за плячом.
 
Вяртайся ў дзень нядзельны,
Прыходзь у Ладлаў зноў,
Калі імшу адзвоняць
Для сцежак, рэк, млыноў.
 
Вяртайся ў панядзелак,
Калі гудзе кірмаш,
Калі званы спяваюць:
"Герой вярнуўся наш!".
 
Вяртайся з перамогай
Ці свой знайдзі спакой.
Пакуль стаіць тут вежа,
Ты ў памяці людской.
 
І гук ражка на золку
Пачуеш ты між дрэў,
І вораг пашкадуе,
Што ён цябе сустрэў.
 
І да апошняй бітвы
Заснеш у той зямлі,
Каб слёзы над магілай
Твае сябры лілі.
 
Пакінь жа, хлопча, Ладлаў,
Хай сэрца не дрыжыць:
Пакуль не пала вежа —
І памяць будзе жыць.
 
пераклад з ангельскай — Ганна Янкута
 
 
XV
 
Мне ў вочы не глядзі ніколі,
Не месца ў люстры іх мане —
Свой твар палюбіш мімаволі,
Сябе загубіш, як мяне.
Самотнымі начамі мара
Мне засцілае небакрай.
Але табе навошта кара?
У вочы мне не зазірай.
 
Я чуў, што з Грэцыі юнак,
Каханы ад усіх гарчэй,
У стаў лясны зірнуў няўзнак —
І ўжо не змог падняць вачэй.
Між кветак, што цвітуць наўкола,
Над плынямі зіхоткіх рэк
Стаіць у скрусе, позірк долу,
Нарцыс — але не юны грэк.
 
пераклад з ангельскай — Кацярына Маціеўская
 
 
Са зборніка "Яшчэ вершы"
 
Біскайская зямля
(The Land of Biscay)
 
І марак, і сухапутны,
слухай пра маю бяду,
Гледзячы з зямлі Біскайскай
у бяскрайнюю ваду.
 
Гледзячы з зямлі Біскайскай
на ваду і край нябёс,
Каля мыса я туляўся
з той бядой, што даў мне лёс.
Ззяў тады пажарам захад,
ледзянеў усход пусты,
Па слядах заходу сонца
плыў караблік залаты.
Залатыя меў ён мачты,
залатую меў хаду,
Залаты сцяжок глядзеўся
у бяскрайнюю ваду.
 
І сказаў я: “Любы сябра,
мару я аб караблях —
Дык давай на борт узыдзем
і да сонца возьмем шлях.
Ноч за спінаю пакінем,
хмуры горад і народ,
Адшукаем ратаванне,
там, дзе захад і заход”.
 
Ён у гавань уваходзіць,
я ж, падняўшыся на вал,
Разглядаю рулявога:
залаты ў яго штурвал.
Карабель, нябёсы, мора
у адным гараць агні,
І марак, што за штурвалам,
мне крычыць з далечыні,
І ляціць, нібы ад сонца,
крык над залатой вадой:
“Гэй, на беразе Біскайскім,
памажыце мне з бядой!”.
 
Я змаўчаў, яго пачуўшы,
ды глядзеў на далягляд.
Я з зямлі, ён — з акіяна,
мы маўчым, хоць думак шмат.
Я з бядой застаўся ў ночы,
ён жа ўзяў сваю бяду
І адплыў з зямлі Біскайскай
у бяскрайнюю ваду.
 
пераклад з ангельскай — Ганна Янкута
 
 
Са зборніка "Дадатковыя вершы"
 
XVII
 
Мой лёс не найгоршы, што ёсць на зямлі,
Мне зоры шчаслівую долю далі,
Ды ператвараюць жыццё маё ў жах
Мазгі ў галаве і пачуцці ў грудзях.
 
Дарэмна малю я пра лёгкасць, бядак,
Хоць большасць яе атрымала за так
І з тым падарункам шчасліва жыве —
Каменні ў грудзях, трыбуха ў галаве.
 
пераклад з ангельскай — Ганна Янкута
 
 
З жартоўных вершаў
 
Урывак з грэцкай трагедыі
(Fragment of a Greek Tragedy)
 
Хор:
О, найдарэчнаскуранаабутая
Вандроўцы голаў! Скуль каго шукаючы
Нашто якой дарогай да чаго прыйшла
Ты ў кут наш, салаўінейшы за іншыя?
У тым, каб даў адказ ты, — мэта роспытаў.
Але калі глухі й нямы выпадкам ты,
І з гэтых слоў не зразумеў ніводнага —
Махні рукою, каб аб тым паведаміць.
 
Алкмеон:
Я Беатыйскім шляхам прывандроўнічаў.
 
Хор:
Вярхамі плыў ці неслі вёслы стоп цябе?
 
Алкмеон:
Судружнасць ног маіх імкліва рухаў я.
 
Хор:
Пад Зеўсам зіхатлівым ці нахмураным?
 
Алкмеон:
Не бруд сандалі здобіць, а сястра яго.
 
Хор:
Не будзе крыўдна мне пачуць імя тваё.
 
Алкмеон:
Жаданае здабыць не ўсім прызначана.
 
Хор:
Тады скажы: у што пацэліў прыйсцем тым?
 
Алкмеон:
Спытаны пастухоў язык прамовіў, што…
 
Хор:
Кажы! Пакуль не скажаш, не дазнаюся!
 
Алкмеон:
Ды не скажу, пакуль перабіваеш ты.
 
Хор:
Працягвай, вусны я замкну маўклівыя.
 
Алкмеон:
…што гэта — Эрыфілы дом, ніяк інакш.
 
Хор:
Не ганьбіў горла ён хлуснёй ганебнаю.
 
Алкмеон:
А ці магу праз дзверы я ўвайсці туды?
 
Хор:
Ідзі, спяшайся ў дом нагою шчаснаю,
І, сыне мой, з аднога боку, добрым будзь,
І, з іншага пры гэтым боку, злым не будзь,
Бо так нашмат разважней, чым па-іншаму.
 
Алкмеон:
Памкнуся ў гэты дом стапамі й хуткасцю.
 
 
Хор:
 
<Страфа>
 
    Шукаць імёны
Для дрэнна ператраўленых разваг
    Нялёгка мне было,
    Але праз доўгі час
Выснову я зрабіў такую вось:
   НАШ ЛЁС — НЯПЭЎНЫ.
   Я гэты мудры закон
   У свой разважны жывот,
   Без воску запісаў,
І не стылом выводзіў словы там
З прычынаў многіх: НАШ, кажу я, ЛЁС
   НЕ ЎВЕСЬ УНІК НЯПЭЎНАСЦІ
І не з палёту птахаў-вешчуноў
   Я вывеў тую мудрасць,
І не трыножнік Дэльфаў так сказаў,
   І не Дадона,
А чэравам праніклівым сваім
   Я здолеў гэта сам.
 
 
<Антыстрафа>
 
   Нашто мне згадваць,
Як Зеўс кахаў Інахаву дачку?
   Багі, у кім шчодрасць ёсць,
   А літасці няма,
Далі ёй рогі, капыты і хвост,
   Дарунак прыкры,
   І ў дальні паслалі край,
   Прымусіўшы спасцігаць
   Жаванне дзікіх траў,
І доўга праз Аргіўскія палі
Яна блукала й ела крапіву
   З ахвотаю вялікаю.
І ўсё ж, хаця наедны гэты корм,
   А я яго не прагну.
Кіпрыда тронам хай не абярэ
   Маю пячонку.
Пры чым Іо наогул тут? Нашто?
   А каб жа ж сам я знаў.
 
 
<Эпод>
 
   Вось песню ўжо завяло
   Прарочае сэрца маё —
   Не ў танец песня заве.
   А вось паказаўся палац
   І праваму воку майму,
   І леваму воку не менш,
   Як бойня, можна сказаць,
   Дзе смерцяў калматых шмат
   І караблекрушэнняў кароў.
І вось кісійскі лямант я вяду,
   І з гучным стукам,
Які тканіну рве мне на грудзях,
   Гучыць у згодзе
Біццё маёй нядольнай галавы.
 
 
Эрыфіла (у доме):
Ах, сківіца сякеры крышыць голаў мне,
Прытым не словам крышыць, але справаю.
 
Хор:
Я з дому голас чую. Не падобны ён
Да крыку тых, якія скачуць радасна.
 
Эрыфіла:
Ён чэрап мой прабіў не на сяброўскі лад.
І зноў: да смерці хоча ён забіць мяне.
 
Хор:
Паспешліва судзіць я не люблю, але ж
Не ўсе, скажу я, ў гэтым доме шчасныя.
 
Эрыфіла:
Ах! Ах! Вось новы ўдар! Ужо іх тры цяпер!
У сэрца ўдарыў ён, хоць не прасіла я.
 
Хор:
Здароўем, калі так, цяпер слабая ты,
Затое арыфметыкай бясхібная.
 
пераклад з ангельскай — Антон Францішак Брыль

Чытайце таксама

Мілаш Мацоўрак

Мілаш Мацоўрак

Чэшскі паэт, празаік, драматург, сцэнарыст

Марцін Святліцкі

Марцін Святліцкі

Польскі паэт, празаік, журналіст, вакаліст гурта Świetliki

Роберт ван Гулік

Роберт ван Гулік

Нідэрландскі ўсходазнаўца, дыпламат, музыка, аўтар ангельскамоўных аповесцяў пра суддзю Дзі

Інгеборг Бахман

Інгеборг Бахман

Аўстрыйская пісьменніца, паэт, лаўрэатка мноства прэмій

736