№18: Некаторыя любяць паэзію

№18: Некаторыя любяць паэзію

...І ўсё адно мы трымаемся за паэзію, усё адно яе пішам, перакладаем і чытаем, знаходзім і адкрываем для сябе новых і забытых паэтаў і паэтак. Усё роўна самотна рухаемся разам з вершам, рухаемся за ім, ухапіўшыся за ягоныя “парэнчы”, спрабуем адшукаць яго пачатак, намацаць яго “мерыдыян” і, як казаў паэт Паўль Цэлан, прыйсці на сустрэчу з сабой.

Чытаць далей

Антонія Поцы

Пахаванне без смутку

Вершы

Пераклад з італьянскай Аксана Данільчык
Цягнікі
(Treni)
 
Уначы
рух па сцяне павольны
чырвоных ценяў запускаў цягнікі:
счэпкі глухія ўдары
аб сон разбіваліся.
 
І змывала
лёгкім падзеннем дажджу
поўны крышталікаў дым: мары
пачыналіся бясконцымі бліскучымі
рэйкамі ўздоўж ракі.
 
Часам яшчэ і цяпер
далятае праз сон той грукат
бязладны
і па нямых вечаровых вулках ля марудных
драўляных вагонаў абуджае
ў крыві
скрыгатам доўгім — і той даўні пякучы
спалох, і мару
пра эшалоны.
 
Турын, 1 траўня 1937
 
 
 
Лясная песня
(Canto selvaggio)
 
Я крычала радасна на захадзе сонца.
Шукала пад сіверам цыкламены:
паднялася да падножжа круглай скалы
паморшчанай, расколатай хмызамі.
На лугі, пабітыя каменяпадам,
на белыя галоўкі стакротак,
на мае валасы, на маю аголеную шыю,
з высокага неба ападаў вецер.
Я крычала радасна, сыходзячы ўніз.
Захаплялася няскоранай дзікаю сілай,
ад якой калені мае прагнуць стромаў;
невядомай і чыстаю сілай, што напяла
мяне, быццам лук для пэўнага стрэлу.
Цыкламенавы водар — па ўсім шляху;
уздыхалі з палёгкай у цені лугі,
яшчэ трапяткія ад залатой пяшчоты.
Далёка, у трохкутніку зеляніны,
затрымалася сонца. Я б хацела
імкліва скочыць у гэтае святло,
і легчы на сонцы, і раздзецца,
каб, паміраючы, бог напіўся
маёй крыві. Пасля застацца ўночы
ляжаць на лузе з пустымі венамі:
зарапады білі б раз'юшана
маё цела ссохлае, мёртвае.
 
Пастура, 17 ліпеня 1929
 
 
 
Альпійская вада
(Acqua alpina)
 
Радасць — спяваць як ты, ручаіна,
радасць — смяяцца
і адчуваць у роце белыя,
як твой галечнік, зубы;
радасць — нарадзіцца
толькі цяпер, у сонечнай раніцы
на выгане
між фіялак;
забыцца пра ноч
і ўкус леднікоў.
 
 
 
Горны прытулак
(Rifugio)
 
Туман. Камянёў падзенне
ў крыніцы. Па начах галасы вады
са снягоў збягаюць уніз.
 
Ты рассцілаеш мне коўдру
на саламяным матрацы:
рукамі сваімі дужымі
захінаеш мне плечы, мякка,
каб холад
не дакрануўся.
 
А я думаю
пра вялікую таямніцу, якая жыве
у табе, па-за тваім ціхім
жэстам; пра пачуццё
нашага чалавечага братэрства
без слоў, між вялізных
выступаў горных.
 
І можа, у маўчанні між намі,
болей зорак, і таямніцаў,
і шляхоў неспасціжных,
чым ва ўсім гэтым небе,
распасцёртым за туманамі.
 
Брэйль, 9 жнiўня 1934
 
 
 
Пахаванне без смутку
(Funerale senza tristezza)
 
Гэта не ёсць памерці,
гэта — вярнуцца
да вытокаў сваіх, да калыскі:
ясным днём,
нібы ўсмешка маці,
якая чакала.
Палі заінелыя, дрэвы пад срэбрам, хрызантэмы
белыя — дзяўчынкі
ў белых сукенках,
у вэлюмах колеру прымаразка,
голас — цурчанне вады,
яшчэ жывой між
змерзлымі берагамі.
Агеньчыкі свечак, пагаслых
у ранішнім ззянні,
апавядаюць
пра адыход
рэчаў зямных —
пяшчотны —
пра вяртанне істот чалавечых
па кладках паветраных
неба,
па бялюткіх грабянях дрымотных
гор
да другога берага, да лугоў
сонечных.
 
3 снежня 1934
 
 
 
Сарамлівасць
(Pudore)
 
“Калі нейкае з маіх бедных словаў
табе падабаецца
і ты мне пра гэта кажаш,
хоць бы толькі вачыма,
я расхінаюся перад табою
ў блаславёнай усмешцы,
але дрыжу,
як мама маленькая юная,
што чырванее,
нават калі нейкі мінак называе
прыгожым яе дзіця”.
 
1 лютага 1933
 
 
 
Спакой
(Pace)
 
Слухай:
так блізка звіняць званы!
Бачыш: на бульвары выцягнуліся таполі,
каб абняць іх звон. Кожны ўдар
як глыбокая ласка, аксамітнае покрыва
спакою, што апусціла ноч,
каб агарнуць мой дом і маё жыццё.
Кожная рэч навокал вялікая і цьмяная,
як успаміны дзяцінства.
Дай мне руку: я ведаю, колькі твая рука
пакутавала ад маіх пацалункаў. Дай мне яе.
Сёння вечарам не гараць мае вусны.
Будзем проста гуляць: вуліца доўгая.
Чытаю на далёкай адлегласці будучыню,
як на лісце, што перада мною:
пасля малюнак раптоўна знікае
у невядомасці цемры, як гэтая
чыстая старонка, што рвецца раптоўна
на цёмнай воўне стала.
Але хадзем гуляць: нават невядомасць
мяне не палохае, калі я з табою.
Ты робіш мяне паслухмянай і чыстай,
як дзіця, што моліцца і засынае.    
 
Карнізіё, 3 ліпеня 1929
 
 
 
Неба ўва мне
(Il cielo in me)
 
Я не павінна забыцца,
што неба
было ўва мне.
 
Ты
быў небам ува мне,
ніколі не лашчыў мой твар,
а толькі, калі я гаварыла пра Бога,
кранаў мой лоб
лёгкімі пальцамі і гаварыў:
— Ты робішся прыгажэйшай, калі думаеш,
пра добрае.
 
Ты
быў небам ува мне,
бо кахаў мяне не дзеля мяне самой,
а за тое зерне
дабра,
што спала ўва мне.
 
І калі туга па нязбытным да доўгага
плачу мяне змушала,
ты моцнымі пальцамі
выціраў мае слёзы і казаў:
— Як зможаш ты заўтра стаць мамай
дзіцяці нашаму, калі цяпер так плачаш?
 
Ты
быў небам ува мне,
бо кахаў мяне
не за маё жыццё,
а за другое жыццё,
што магло ўва мне
прарасці.
 
Ты
быў небам ўва мне,
вялікім сонцам, што ператварае
у празрыстае лісце дзёран,
і хто хацеў ударыць цябе,
бачыў, як выляталі з рукі
птушкі,
а не камяні —
птушкі,
што сваімі пёркамі ў небе пісалі
жывое тваё імя,
нібы ў даўніх
цудах святых.
 
Я не павінна забыцца,
што неба
было ўва мне...
 
11 лістапада 1933
Пераклад з італьянскай – Аксана Данільчык © 2017

Чытайце таксама

Францішак Карпінскі

Францішак Карпінскі

Польскі паэт, адзін з пачынальнікаў польскага сентыменталізму.

Аксана Данільчык

Аксана Данільчык

Паэтка, літаратуразнаўца, перакладчыца італьянскай літаратуры на беларускую мову

Леапольда Лугонэс

Леапольда Лугонэс

Аргентынскі паэт, пісьменнік, журналіст. Прадстаўнік мадэрнізму

Эдрыен Рыч

Эдрыен Рыч

Амерыканская паэтка, эсэістка, феміністка і грамадская дзяячка.

66