№21: Знак прысутнасці

№21: Знак прысутнасці

Мы прысвячаем новы нумар “ПрайдзіСвета” феномену сувязі літаратуры і гомасэксуальнасці, альбо, кажучы мовай ХХІ стагоддзя, сувязі літаратуры і ЛГБТК. Ці застаецца літаратура літаратурай, калі адкрывае нам сусвет цялеснасці, сэксуальнасці, інтымнасці? Чаму беларуская літаратура моцная ў апісанні вайны і такая бездапаможная, стэрыльная ў апісанні цялеснасці і сэксуальнасці? Ці існуе беларуская ЛГБТК-літаратура? На гэтыя і іншыя пытанні можна будзе знайсці адказы ў нумары

Чытаць далей

Дайва Чапаўскайтэ

Слёзы мае чырыкаюць

Вершы

Пераклад з літоўскай Андрэй Хадановіч

 ***

 (Jau laikas gultis...)

Час ужо класціся,

але пачакай, апрану

ўсю адзежу, якую маю,

усю да апошняй,

усе сукенкі й кашулі,

і найтаўсцейшае футра.

Мяне будзе шмат,

я цяжкою буду,

падумаеш — вось дык жанчына,

і колькі ж працы

трэба зрабіць да раніцы,

покуль не вылушчыш

смочку

маленькую і рудую,

як ластаўчына

гавешка.

 

***

 (Tilpau į batus...)

Улазіла ў боты,

нават у боцікі,

нават у свае сляды,

улазіла ў дзвярную пройму,

за пазуху, у міжзуб’е,

памяшчалася ў шапцы,

разам з мышыным гняздом,

з пяццю голымі мышанятамі,

у галаве памяшчалася,

у фатаграфіі не заўсёды,

часам абразалі,

памяшчалася ў кішэні,

побач з леташнім каштанам,

у жмені памяшчалася,

нават заставалася месца,

каб не выпасці,

упіралася нагамі

і трымалася,

цвёрдая, быццам грэчка,

на кончыку мамінага пальца

памяшчалася, покуль сякерай

не адцяла, па шыі курыцы

не трапіўшы,

у струменьчыку ейнай крыві

памяшчалася,

балела і памяшчалася,

покуль не перастала,

памяшчалася, памяшчалася,

покуль не змоўкла.

 

***

 (Ruduo prasideda gerklėje...)

Восень заўжды пачынаецца ў горле.

Дзесьці між звязак

з’яўляюцца хмары, гусцеюць,

збіраюцца ў камякі,

застраваюць і ціснуць.

Вільгаць падымецца ўгору,

да самага кончыка носа,

павісне цяжкою кропляй,

цягнецца, цягнецца, покуль

не скіну пальцамі вобзем.

Мільгне вільготнаю знічкай

і пляснецца аб брукаванку

рыбіным плаўніком.

Глянцавы брук адлюструе

журавоў на курлыкіным небе,

божыя палец ды пазуху,

марныя спадзяванні,

абяцанкі-цацанкі,

мэты, якія

не апраўдалі сродкаў,

радзіму з асеннім падзеннем

рэйтынгаў, з тварам

колеру гнілых яблык,

маркоту птушынага горла, —

адлюстраваныя

ў мокрым люстэрку

насмарку.

 

Калыханка каханаму

(Lopšinė mylimajam)

Дурненькі ты мой,

дуронік,

адны мы з табой засталіся,

а іншыя ўсе памерлі,

абмытыя і прыбраныя,

паголеныя, прычасаныя,

аплаканыя, пахаваныя,

ахайна пашыхтаваныя,

кветкамі паўтыканыя, —

пакояцца з мірам

без рызыкі.

Адны мы з табою

ніяк не можам памерці,

уніз галавой

у неба ўсё тое ж падаем,

да наступнага разу.

А ў куточках вачэй

дзяжураць дзве канарэйкі,

розныя, нібы пара

вачэй аднаго чалавека,

дурненькі ты мой,

дуронік,

у гэтую ноч мы зноў

ніяк не зможам памерці,

я плачу ўначы канарэйкамі,

і слёзы мае чырыкаюць.

 

***

 (neužauga jau lig pažastų...)

не схавацца па грудзі ў траве

рэдка чуеш як бульба жыве

як у склепе дыхае цвіллю

і пытаеш на мове трысця

колькі часу? — не хопіць жыцця

колькі вінен? — пазык нарабілі

 

ўсё астатняе — шляхам вады

срэбным вірам травы-лебяды

ў лебядзінае ціхае вусце

вецер спіць і ўздыхае ўва сне

маці босая ходзіць — мяне

не знаходзіць ніяк у капусце

 

Лічылка

(Skaičiuotė)

Галінка. Спалах белых кветак

у лёгкім воблаку пагас.

І ўпершыню жыць файна гэтак,

хаця жывеш у соты раз.

 

А ў ветры пацеры з тугою,

і ў цемрыве не прасачыць,

як вока падміргне. (Другое,

калі ад левага лічыць.)

 

Пахаладае на дасвецці.

Сканае месяц уваччу.

І ўсё адчую сэрцам. (Трэцім,

бо я ад верхняга лічу.)

Пераклад з літоўскай – Андрэй Хадановіч © 2016

Чытайце таксама

Іван Бунін

Іван Бунін

Рускі пісьменнік, паэт, першы рускі лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры

Густаў Майрынк

Густаў Майрынк

Аўстрыйскі празаік, драматург перакладчык, прадстаўнік “Пражскай школы”

Ян Балабан

Ян Балабан

Чэшскі пісьменнік, перакладчык, эсэіст. Перакладаў Лаўкрафта

Інгрыд Ноль

Інгрыд Ноль

Нямецкая аўтарка дэтэктываў і трылераў

745