№21: Знак прысутнасці

№21: Знак прысутнасці

Мы прысвячаем новы нумар “ПрайдзіСвета” феномену сувязі літаратуры і гомасэксуальнасці, альбо, кажучы мовай ХХІ стагоддзя, сувязі літаратуры і ЛГБТК. Ці застаецца літаратура літаратурай, калі адкрывае нам сусвет цялеснасці, сэксуальнасці, інтымнасці? Чаму беларуская літаратура моцная ў апісанні вайны і такая бездапаможная, стэрыльная ў апісанні цялеснасці і сэксуальнасці? Ці існуе беларуская ЛГБТК-літаратура? На гэтыя і іншыя пытанні можна будзе знайсці адказы ў нумары

Чытаць далей

Сірошка Пістончык

Платон Гармошкін (Платон Гармошкін)

Апавяданне

Пераклад з беларускай


В атлічыі ад раздзелачнай дошкі ў маёй жызьні намнога большэ граней і пласкасцей. Праўда, і заўсеніц на пальцах і душэ астаўляе тышчы. Тоісць многа.


Дзе я тока ні работаў за свой кароткі адрэзак. І дзегустатарам на кансервавым заводзе. І кантралёрам палавых выдзяленій у венерычаскім дзіспансеры. І парапсіхолагам лічнага саставу КДБ, бо працуюць там адні гуманоіды, і нармальны псіхолаг ім не падходзіць. І парашуцістам-паразаолагам у цёмных лясах Чарнобыльшчыны. І нават кнігажогам у аддзеле цынзуры.


Але вось была дзела, на самым пачатку маіх вісёлых лабірынтаў. Закінула міня ў хлебабулашны цехнікум. На спецыальнасць фруктовых начынак. І хоць было мне тады 17 з хвосцікам, пра хлеб я знаў усё. Аднойчы нават гандон у макавай пляцёнке знайшоў. Ну і, значыць, паслалі нас на фтарым курсе з аднакурснікам Сеняй на пракціку. Прыйшлі мы на хлебазавод. А там закон: п’яным будзь, а гігіену слухайся. Рукі з рылам на прахадной, калі ласка, памой. І ня проста так, а з мылам.


З Сеняй нас прыставілі да легендарнага фармоўшчыка батонных мас Платона Гармошкіна. Яму нават касманаўты мячталі руку пажаць. А історыя была такая. Аднойчы ён закатаў дзірэхтара завода ў цеста першага сорту і выпек гіганцкі рагалік. З залацістай корачкай. Дзірэхтара таго адразу, па гарачых слядах, паспрабавалі выкалупаць. Але дзе там! Як кажуць работнікі пляжа, спёкся. Жэншчыны з завода потым расказвалі, што дзюжа хораша ён пахнуў, ня горш за дамашнія кілбаскі. Яно і ня дзіўна, бо ў чалавеку ніякіх прымясей німа. Карочэ, ня стала дзірэхтара. Што тады пачалося! Спачатку людзі на руках насілі Платона, потым мянты нагамі мясілі. Апальнаму масцеру згарача хацелі даць пажызьненую работу ў магаданскім пішчаблоку. Забраць жонку, дзяцей, очарадзь на кварціру і веру ў гуманізм. Але савецкая ўласць якраз тады развалілася. Мянты пайшлі ў бандзіты і самі сталі закатываць людзей у бетон. І нафіг ім здаўся гэты батонны віртуоз. А тым часам уся рэспубліка гудзела ад гармошкінава рэкорду. Міравая прэса таўклася каля абшчагі, каб узяць інтэрв’ю. Папарацы дзяжурылі на лавачках. Хлебныя канцэрны Амерыкі і Еўропы ўмалялі пра масцер-класы. Мала таго, успыхнуў глабальны скандал: у Вене, міравой сталіцы булачэк, суіцыды выкасілі амаль усіх патомсцьвеных хлебапёкаў. Платон стаў іконай. А тада ж як было: цэрквы толькі-толькі павылазілі наверх, работаць ім нада, а духоўны інвентар у дзіфіцыце. Вось і пачалі іканапісцы маляваць святых з Платонавага профіля. А часу не хапала. Малявалі яво прама на заводзе. Вось і палучалася то святая Варвара ў белым халаце, то Ісус з пранікам-рыбкай і буханкай барадзінскага.


А Платон што — ні разу не паддаўся спакусе. Бо рукі — яны любяць хлеб, а ня славу. Рукам прывычней карміць народ, а не набіваць мільёнамі сумкі. Рукі — ня жопа, ад гаўна дзержацца падальшы.


Пакуль мы месяц пракцікаваліся пад крылом дзеда Платона, чым толькі ні аўладзелі, чаго толькі ні рабілі. І сувенірную парцію квадратнага пячэння да юбілею Малевіча. І каравай з сікрэтам для аддзелу ўнешняй разьведкі. І нават ром-бабу ў натуральны рост для старэюшчага прэзідзента-імпацента. Дзеда, і нас з ім заадно, паважалі, бо ён спазнаў душу хлеба. А хто спазнаў душу хлеба, вакрух таво круцяцца галакцікі і ў таво дажы Божэнька, нікудышны, нада сказаць, кулінар, выпрашывае сабе пару пончыкаў на ранішні дзісерт. І вось што я вам скажу. Галоўнае, што я вынес з тых пахучых цыхоў і духмяных канвеіраў, — не зачот і не пяцёрка за семестр, а глыбокая мудрасць. Што “залатыя рукі” — дурная выдумка. Тачнее брахня. Бо папраўдзі ў настаяшчага чалавека і прафесіанала рукі павінны быць з залатой корачкай. Пад каторай б’ёцца такое жэ цьвёрдае, такое жэ цёплае, такое жэ залатое — не, ні серца, а пачуццё, бляць, уласнага гонару.


© Сірошка Пістончык, 2011

Пераклад з беларускай – © 2013

Чытайце таксама

Антоніё Табукі

Антоніё Табукі

Аўтар раманаў, апавяданняў, нарысаў, тэатральных сцэнараў, куратар італьянскага выдання твораў Фэрнанду Пэсоа.

Сельма Лагерлёф

Сельма Лагерлёф

Шведская пісьменніца, першая жанчына, якая атрымала Нобелеўскую прэмію па літаратуры

Веньямін Блажэнны

Веньямін Блажэнны

Беларускі рускамоўны паэт, аўтар духоўных вершаў, сярод іншага распрацоўваў верлібр

Вікенцій Равінскі

Вікенцій Равінскі

Беларускі паэт і празаік, адзін з пачынальнікаў беларускай сатыры

865